Bölgesel kalkınma ajansı tarafından desteklenen ve tarımsal sulama kapasitesini artırmayı hedefleyen bir baraj inşaatının ekonomik değerlendirmesi yapılmaktadır. İlgili raporda, gelecekteki yıllara ait tahmini tarımsal gelir artışı ve işletme maliyetleri enflasyon etkisinden arındırılarak reel (sabit) fiyatlar üzerinden hesaplanmıştır. Ancak, projenin Net Bugünkü Değerinin (NBD) hesaplanması aşamasında bu nakit akımları, piyasadaki güncel borçlanma maliyetlerini yansıtan ve enflasyon beklentilerini içeren nominal iskonto oranı ile bugüne indirgenmiş; sonuç negatif çıktığı için projenin reddedilmesine karar verilmiştir.
Bu yatırım projesinin değerleme aşamasında yapılan yöntemsel eşleştirme hatası ve bunun analiz sonucu üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
- Reel nakit akımlarının, enflasyon riskini barındıran daha yüksek bir nominal oranla iskonto edilmesi, projenin bugünkü değerini matematiksel olarak olduğundan düşük hesaplatarak toplumsal açıdan faydalı olabilecek bir yatırımın reddedilmesine yol açmıştır.Cevap
- BKamu projelerinde her zaman devletin cari borçlanma faizi kullanılmalıdır; ancak kamu ile özel sektörün yatırım saikleri tamamen aynı olduğundan, tüm nakit akımları da en başından nominal olarak tahmin edilmeliydi.
- CSabit fiyatların nominal oranla indirgenmesi, iskonto faktöründeki zaman üssünün () ihmal edilmesine neden olmuş ve ardışık yıllardaki nakit akımlarını hatalı dönemlere eşleyerek NBD'yi saptırmıştır.
- DEnflasyon etkisini içeren nominal iskonto oranının kullanılması, gelecekte elde edilecek tarımsal faydaların bugünkü değerini olduğundan daha yüksek göstererek NBD sonucunu suni biçimde büyütmüştür.
- EKamu ekonomisinde toplumsal zaman tercihi sıfır kabul edildiğinden, analizin herhangi bir faiz veya iskonto oranı kullanılmadan doğrudan maliyet-fayda toplamı alınarak yapılması gerekirdi.