Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu ekonomisinde devletin veya kamu kurumlarının elde ettiği gelirlerin 'cebri' (zorunlu) veya 'iradi' (isteğe bağlı/akdi) olarak tasnif edilmesinde; gelirin dayandığı hukuki rejim, devletin egemenlik gücünü (imperiumimperium) kullanıp kullanmaması ve ödeme yükümlülüğünün iradi bir sözleşmeye dayanıp dayanmaması temel kriterlerdir. Buna göre, devletin özel hukuk hükümlerine tabi olarak, bir mülkiyet hakkından veya iktisadi bir faaliyetten dolayı piyasa mekanizması içinde elde ettiği gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Vergiler
  2. B
    Harçlar
  3. Mülk ve teşebbüs gelirleriCevap
  4. D
    Parafiskal gelirler
  5. E
    Şerefiyeler

Cevap

Mülk ve teşebbüs gelirleri (Dometik gelirler), devletin özel hukuk hükümlerine tabi olarak elde ettiği iradi gelirlerdir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin bir mülk sahibi veya bir işletmeci olarak, piyasa koşullarında ve özel hukuk kuralları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir. Bu gelirler elde edilirken devlet egemenlik gücünü (imperiumimperium) kullanmaz, bireylerle sözleşme (akdi ilişki) yapar. Bu nedenle bu gelirler 'iradi gelirler' grubunun temel örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin dayandığı hukuki rejimi belirleyin.
Soru kökünde 'özel hukuk hükümlerine tabi' olma şartı aranmaktadır.
Cebri gelirler kamu hukuku, iradi gelirler ise genellikle özel hukuk rejimine tabidir.
2
Egemenlik gücünün (imperiumimperium) kullanımını analiz edin.
İktisadi faaliyet ve piyasa mekanizması vurgusu, devletin egemen gücünü değil, ekonomik aktör sıfatını kullandığını gösterir.
İradi gelirlerde devlet, bireylerle eşit hukuki statüde ve akdi (sözleşmeye dayalı) bir ilişki içindedir.
3
Seçenekleri bu iki kriter (Özel Hukuk + Akdi İlişki) açısından değerlendirin.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (kira, kar payı, satış geliri vb.) bu tanıma tam olarak uymaktadır.
Vergi, harç, şerefiye ve parafiskal gelirlerin tamamı devletin kamusal gücüne dayanan zorunlu ödemelerdir.

Anahtar Kavram

İradi gelirlerin (mülk ve teşebbüs gelirleri) özel hukuk rejimine ve rızai/akdi ilişkilere dayanması.

Daha Fazla Pratik

Devlet borçlanmasının hukuki niteliği ve iradi/cebri ayrımındaki yeri üzerine bir soru çözmek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru