Soru

Zorluk: OrtaLorenz Eğrisi

Bir maliye politikası kurulu, ülkedeki yapısal reformlar kapsamında alt gelir gruplarını destekleyen sübvansiyonları kaldırmış ve bütçe gelirlerini artırmak için tüketim üzerinden alınan spesifik vergilerin kapsamını genişletmiştir.

Gelir dağılımı analizinde kullanılan Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik doğrusu arasında kalan bölge 'AA alanı' ve eğrinin altında kalan bölge 'BB alanı' olarak tanımlandığında; söz konusu politika değişikliğinin beklenen sonuçlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Lorenz eğrisinin dışa doğru kavislenmesiyle AA alanı genişler ve Gini katsayısı 1 değerine yaklaşır.Cevap
  2. B
    Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşmasıyla AA alanı daralır ve Gini katsayısı 0 değerine yaklaşır.
  3. C
    Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşarak AA alanını genişletir, ancak bu durum Gini katsayısının 0 değerine yaklaşmasına neden olur.
  4. D
    Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşır, ancak AA alanındaki daralma Gini katsayısını 1 değerine yaklaştırır.
  5. E
    AA ve BB alanlarının toplam büyüklüğü artacağından, Lorenz eğrisinin konumu değişmese bile Gini katsayısı 1 değerine yaklaşır.

Cevap

Politika değişikliği gelir dağılımını bozacağından Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşarak AA alanını genişletir ve Gini katsayısı 1'e yaklaşır.
Verilen senaryodaki maliye politikaları (sosyal transferlerin kesilmesi ve dolaylı vergilerin artırılması) düşük gelirli grupların aleyhine işleyen gerileyici (regresif) araçlardır. Bu durum ekonomideki gelir eşitsizliğini artırır. Eşitsizliğin artması, Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşarak dışa doğru kavislenmesine ve aradaki eşitsizlik alanının (AA alanının) genişlemesine yol açar. Gini katsayısı AA+B\frac{A}{A+B} formülüyle hesaplandığından ve paydadaki toplam alan (A+BA+B) sabit olduğundan, AA alanının büyümesiyle birlikte katsayının değeri artarak tam eşitsizlik durumu olan 1'e yaklaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin gelir dağılımı üzerindeki yönünü belirleme
Sübvansiyonların kaldırılması ve dolaylı vergilerin artırılması, düşük gelirli grupların harcanabilir gelirini oransal olarak daha fazla azaltır. Bu durum gelir dağılımında adaletsizliği artırır (regresif etki).
Maliye politikasının gelir dağılımına etkisini analiz etmek için öncelikle uygulanan araçların ilerici (artan oranlı) mi yoksa gerileyici (tersine artan oranlı) mi olduğu saptanmalıdır.
2
Artan eşitsizliğin Lorenz eğrisindeki karşılığını tespit etme
Gelir eşitsizliği arttığında, Lorenz eğrisi 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusundan aşağı ve sağa doğru uzaklaşarak daha derin bir kavis çizer. Bu da iki eğri arasında kalan 'AA alanı'nın genişlemesi anlamına gelir.
Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik doğrusu arasındaki açıklık (AA alanı), gelir eşitsizliğinin geometrik bir ölçütüdür.
3
AA alanındaki değişimin Gini katsayısına etkisini hesaplama
Gini katsayısı G=AA+BG = \frac{A}{A+B} formülü ile hesaplanır. Toplam alan (A+BA+B) her zaman sabit olduğundan, AA alanının büyümesi kesrin değerini artırır ve Gini katsayısını tam eşitsizliği ifade eden 1 değerine yaklaştırır.
Gini katsayısı ile Lorenz eğrisi arasındaki matematiksel ilişkiyi kurarak sorunun Gini ile ilgili kısmını yanıtlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Regresif (gerileyici) maliye politikalarının Lorenz eğrisinde dışa doğru bir kaymaya neden olarak AA alanını genişletmesi ve Gini katsayısını 1'e yaklaştırması.
Bu soruyu puanla