İradi (ihtiyari) maliye politikası ile otomatik istikrar sağlayıcılar karşılaştırıldığında, iradi politikaların en önemli zayıflıklarından biri karar alma ve uygulama süreçlerinde yaşanan zaman gecikmeleridir (lags).
Buna göre, zaman gecikmelerinin tanımlanması ve bu gecikmelerin maliye politikası araçlarıyla ilişkisi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AEkonomik daralmanın makroekonomik verilerle resmi olarak tespit edilmesine kadar geçen süreye "uygulama gecikmesi" denir ve bu tür gecikmeler, tamamen otomatik istikrar sağlayıcı bir yapı olan formül esnekliği sistemleriyle anında ortadan kaldırılır.
- BEnflasyonist bir ortamda uygulamaya konulan genişletici kamu harcamaları paketinin ihale ve projelendirme aşamaları "karar gecikmesi" olarak adlandırılır ve bu durum iradi politikanın istikrar sağlayıcı etkisini geciktirir.
- İradi politikalarda, vergi oranlarını değiştirme teklifinin yasama organında görüşülüp onaylanmasına kadar geçen "karar gecikmesi", artan oranlı gelir vergisi gibi otomatik istikrar sağlayıcılarda mevcut yasal altyapı sayesinde yaşanmaz.Cevap
- DHükümetin alacağı mali önlemlerin meclisteki tartışma ve onay süreci "tanıma gecikmesi" yaratırken; ekonomik büyüme dönemlerinde vergi yükünün artması durumu olan mali sürüklenme, bu gecikmeyi telafi eden aktif bir iradi politika aracıdır.
- EPolitika değişikliğinin ekonomideki nihai sonucunun ortaya çıkması sürecine "etki gecikmesi" denir ve bu gecikme, otomatik istikrar sağlayıcıların merkez bankasının açık piyasa işlemleriyle entegre çalışması sayesinde tümüyle engellenir.
Cevap
Doğru ifade, iradi politikalarda yasal düzenleme süreçlerinin 'karar gecikmesi' yarattığı, otomatik istikrar sağlayıcılarda ise önceden belirlenmiş mevzuat nedeniyle bu tür bir gecikmenin yaşanmadığını belirten seçenektir.
İradi (ihtiyari) maliye politikaları, hükümetin veya yasama organının bilinçli kararlarına dayandığı için yasal ve idari süreçler gerektirir. Bir sorunun teşhis edilmesinden sonra alınacak önlemin (örneğin vergi oranlarının değiştirilmesi) mecliste tartışılıp yasalaşmasına kadar geçen süreye 'karar gecikmesi' (decision lag) denir. Artan oranlı gelir vergisi veya işsizlik sigortası gibi otomatik istikrar sağlayıcılar ise halihazırda yürürlükte olan bir yasal altyapı üzerinden çalıştıkları için, ekonomideki daralma veya genişleme durumlarında herhangi bir yeni meclis kararına ihtiyaç duymaksızın kendiliğinden devreye girerler. Bu durum, iradi politikaların en büyük dezavantajı olan karar gecikmesinin otomatik istikrar sağlayıcılarda yaşanmamasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İradi Maliye Politikasında Zaman Gecikmeleri ve Otomatik İstikrar Sağlayıcılar ile Karşılaştırması