Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin İstihdam Üzerindeki Etkileri

Yasama organında, makroekonomik hedefler doğrultusunda istihdam hacmini genişletmek amacıyla yeni bir bütçe kanun teklifi tartışılmaktadır. Teklifte; kamu hizmetleri için yeni personel kadrolarının açılması, altyapı projelerine ayrılan ödeneklerin artırılması ve hanehalkına yönelik koşulsuz nakdi transferlerin genişletilmesi planlanmaktadır. Mali disiplini korumak amacıyla, öngörülen tüm bu ek harcamaların tamamen aynı miktarda vergi artışıyla (denk bütçe ile) finanse edilmesi kararlaştırılmıştır.

Buna göre, söz konusu bütçe politikasının istihdam piyasası üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki teorik değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Vergilerle finanse edilen harcama artışı Haavelmo Teoremi doğrultusunda milli geliri genişleterek istihdamı desteklerken, artan sosyal transferler bireylerin çalışma-boş zaman tercihlerini değiştirerek işgücüne katılım oranını düşürebilir.Cevap
  2. B
    Altyapı yatırımları yalnızca kamu kesiminde doğrudan istihdam yaratırken, personel alımına yönelik cari harcamalar hızlandıran prensibi (acceleration principle) mekanizmasıyla özel sektörde güçlü bir dolaylı istihdam artışına yol açar.
  3. C
    Harcama genişlemesinin eşit miktarda vergilerle finanse edilmesi, denk bütçe çarpanının sıfıra eşit olması nedeniyle toplam talebi değiştirmeyeceğinden, ekonomideki genel istihdam düzeyi üzerinde net bir etki doğurmaz.
  4. D
    Koşulsuz nakdi transferlerdeki artış gelir etkisi yaratarak işgücü arzını doğrudan teşvik ederken, harcamaların tamamen vergilerle karşılanması piyasalarda dışlama etkisi (crowding out) yaratarak yatırım kaynaklı istihdamı sıfırlar.

Cevap

Vergilerle finanse edilen harcama artışının Haavelmo Teoremi ile milli geliri ve istihdamı artıracağını, ancak sosyal transferlerin çalışma-boş zaman dengesinde boş zamanı öne çıkararak işgücüne katılımı düşürebileceğini belirten seçenektir.
Soruda belirtilen denk bütçe politikası, Haavelmo Teoremi gereği çarpan etkisi (k=1) yaratarak toplam talebi ve istihdamı genişletir. Bununla birlikte, bütçe paketindeki karşılıksız nakdi transferler, bireylerin elde ettiği çalışma-dışı geliri yükselttiği için mikroekonomik düzeyde boş zaman (leisure) tercihini artırır ve işgücüne katılım oranını düşürücü yönde (gelir etkisi) çalışır. Doğru ifade bu ikili mekanizmayı eksiksiz sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eş anlı ve eşit miktarlı vergi-harcama artışının (denk bütçe) makroekonomik etkisini Haavelmo Teoremi çerçevesinde analiz et.
Denk bütçe çarpanı mekanizması devreye girer. Formülsel olarak ΔY=ΔG\Delta Y = \Delta G eşitliği geçerlidir. Yani milli gelir ve buna bağlı olarak istihdam artar.
Kamunun harcama çarpanı pozitif yönde vergi çarpanından mutlak değerce daha büyüktür. Vergi artışı tüketimi bir miktar daraltsa da, kamu harcamasının tamamı talebe dönüştüğü için net etki genişleticidir.
2
Koşulsuz nakdi sosyal transferlerin işgücü piyasası (özellikle emek arzı) üzerindeki teorik etkisini değerlendir.
Bireylerin çalışmadan elde ettikleri gelir artar. İktisadi olarak 'gelir etkisi' sebebiyle bireylerin boş zaman (leisure) talebi artar ve işgücü piyasasından çekilebilirler.
Transfer ödemeleri, çalışma zorunluluğunu hafifleterek hanehalkının emek arzı kararlarında çalışma aleyhine bir esneklik yaratır.
3
Cari ve yatırım harcamalarının dolaylı-doğrudan istihdam yaratma kapasitelerini ve hatalı terim kullanımlarını (dışlama, hızlandıran) ele.
Yatırım harcamalarının dolaylı istihdam etkisi yüksektir. Dışlama etkisi borçlanma ile, hızlandıran prensibi ise tüketim-yatırım ilişkisi ile açıklanır.
Diğer seçeneklerde bu kavramlar kasten yanlış eşleştirilmiş ve hatalı mekanizmalar kurulmuştur.

Anahtar Kavram

Kamu harcamalarının makroekonomik etkileri, Haavelmo Teoremi (Denk Bütçe Çarpanı) ve transfer ödemelerinin emek arzına etkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin İstihdam Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru