Soru

Zorluk: ZorNiskanen Bürokrasi Modeli

William Niskanen tarafından geliştirilen 'Bürokrasi Modeli' çerçevesinde, bürokrat ile sponsor (siyasetçi/meclis) arasındaki ikili tekel ilişkisi ve bilgi asimetrisi varsayıldığında; bürokratın 'bütçe maksimizasyonu' güdüsüyle ulaştığı denge noktasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bürokratın sponsor üzerindeki bilgi üstünlüğü sayesinde, üretimi toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktaya kadar artırması, toplumsal açıdan etkin olan MF=MMMF = MM dengesine kıyasla daha fazla kamu kaynağının tüketilmesine yol açar.Cevap
  2. B
    Bürokrat, demokratik süreçlerde oy maksimizasyonu sağlamak amacıyla marjinal sosyal faydanın sıfır olduğu noktaya kadar harcamaları artırarak seçmenler üzerinde mali illüzyon yaratmayı hedefler.
  3. C
    Kamu harcamalarındaki artış, ekonomik büyüme ve sanayileşmeye paralel olarak devletin sunduğu hukuk, asayiş ve eğitim hizmetlerine duyulan ihtiyacın artmasıyla açıklanan içsel ve organik bir süreçtir.
  4. D
    Toplumun vergi ödeme kapasitesindeki ani artışlar ve savaş gibi olağanüstü dönemlerde ortaya çıkan sıçrama etkisi, bürokratın bütçe sınırlarını genişleterek yeni ve kalıcı bir harcama düzeyi oluşturmasına neden olur.
  5. E
    Kamu sektöründe verimlilik artışının özel sektöre göre düşük kalması nedeniyle, bürokratın aynı miktar hizmeti sunabilmek için her dönem daha fazla bütçe talep etmesi sonucunda kamu giderleri artar.

Cevap

Bürokratın toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktada üretim yaparak toplumsal etkin düzeyin (MF=MMMF = MM) ötesine geçmesi
Niskanen modelinde bürokrat, 'arz yönlü' bir yaklaşımla bütçesini en üst seviyeye çıkarmayı hedefler. Bilgi asimetrisini (hizmetin gerçek maliyetini sponsorun tam bilmemesini) kullanarak, üretimi toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu (TF=TMTF = TM) sınıra kadar genişletir. Bu noktada bütçe en büyük değerini alırken, toplumsal refahı maksimize eden MF=MMMF = MM noktasından uzaklaşıldığı için 'aşırı üretim' (over-production) ve etkinsizlik ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Bürokratın motivasyonunu belirle.
Bürokratlar prestij, yetki ve maaş artışı için bütçeyi maksimize etmeye çalışırlar.
Niskanen modelinin temel varsayımı bütçe maksimizasyonudur.
2
Toplumsal etkin üretim noktasını tanımla.
Etkin üretim, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF = MM) noktadır.
Bu noktada net sosyal fayda (toplam fayda - toplam maliyet) maksimumdur.
3
Bürokratın üretim miktarını analiz et.
Bürokrat, sponsorun (siyasetçinin) hizmetten aldığı toplam faydayı (TF) tamamen tüketecek şekilde, üretimi TF=TMTF = TM noktasına kadar zorlar.
Bilgi asimetrisi sayesinde bürokrat, sponsorun net faydasını sıfıra indiren bütçeyi kabul ettirebilir.
4
Sonucu karşılaştır.
TF=TMTF = TM noktası, MF=MMMF = MM noktasından daha büyük bir üretim miktarını ifade eder.
Bu durum kamu kesiminde aşırı üretime ve kaynak israfına (tahsis edici etkinsizlik) yol açar.

Anahtar Kavram

Bütçe Maksimizasyonu ve Arz Yönlü Kamu Gider Artışı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla