Maliye teorisinde devletin, mali (fiskal) amaçlarla belirli tüketim mallarının arzını tekeline alarak elde ettiği gelirler incelenmektedir. Bu çerçevede, mali tekel gelirlerinin iktisadi mahiyetini belirleyen ve onu sıradan bir kamu işletmesi kârından ayıran temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretilen malın fiyatı içinde, maliyet ve makul kârın ötesinde gizli bir vergi unsurunun bulunmasıCevap
- BGelirlerin bireylere sunulan belirli bir kamu hizmetinin karşılığı olarak tahsil edilmesi
- CKamu yatırımları sonucunda gayrimenkullerde meydana gelen değer artışlarından pay alınması
- DGelirlerin devlet bütçesi yerine özerk bütçeli sosyal güvenlik kurumlarına aktarılması
- ESadece savaş veya doğal afet gibi olağanüstü durumlarda başvurulan geçici bir kaynak olması
Cevap
Mali tekel gelirlerinin temel iktisadi mahiyeti, satış fiyatı içine gizlenmiş olan vergi unsurudur.
Mali tekel gelirleri, devletin belirli malların ticaretini tekeline alarak, bu malların fiyatını piyasa dengesinin (maliyet + normal kâr) üzerinde belirlemesiyle elde edilir. Bu aradaki fark iktisadi literatürde 'gizli vergi' olarak adlandırılır ve bu gelir türünü diğer kamu işletmesi kârlarından ayıran temel unsurdur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Tekel Gelirlerinin İktisadi Mahiyeti (Gizli Vergi)