Kamu maliyesi literatüründe devletin mali (fiskal) amaçlarla belirli tüketim maddelerinin üretim ve satışını tekeline alması sonucu elde edilen gelirler 'mali tekel gelirleri' olarak adlandırılır.
Buna göre, mali tekel gelirlerinin iktisadi mahiyeti dikkate alındığında, bu gelirlerin bir 'fiyat' görünümü altında 'gizli vergi' olarak nitelendirilmesini sağlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- Satış fiyatının; üretim maliyeti ve normal işletme kârının üzerinde, bütçeye kaynak aktaracak şekilde otorite tarafından saptanmasıCevap
- BTekel konusu malın tüketiminin, toplum sağlığını korumak amacıyla yüksek fiyatlar yoluyla caydırılmak istenmesi
- CElde edilen toplam hasılatın, bütçe dışında kurulan özel fonlarda toplanarak sadece ilgili sektörel yatırımlarda kullanılması
- DTekel fiyatının, tüketicinin maldan elde ettiği marjinal faydaya göre piyasada serbest arz-talep dengesiyle oluşması
- EUygulanan fiyatın, devletin sunduğu spesifik bir idari iznin veya ruhsatın karşılığı olarak maktu bir tutar şeklinde tahsil edilmesi
Cevap
Satış fiyatının üretim maliyeti ve normal işletme kârının üzerinde, bütçeye kaynak aktaracak şekilde otorite tarafından saptanması seçeneği doğrudur.
Mali tekel gelirlerini diğer tekel kârlarından ayıran ve onu bir 'vergi' benzeri kamu geliri haline getiren unsur, fiyatın maliyet ve normal kârın üzerinde, bütçeye gelir sağlamak amacıyla otorite tarafından belirlenmesidir. Bu fark (monopol kârı), malın fiyatı içine gizlendiği için iktisadi olarak dolaylı bir tüketim vergisi niteliği taşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Tekel Gelirlerinin İktisadi Mahiyeti
Daha Fazla Pratik
KİT gelirleri ile Mali Tekel gelirleri arasındaki farkı bütçe bütünlüğü ilkesi açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s