Modern maliye teorisinde, devletin harcama politikalarının işgücü piyasaları üzerindeki yansımaları harcamanın türüne ve finansman biçimine göre farklılık gösterir. Buna göre, kamu harcamalarının istihdam üzerindeki etkileri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sosyal transfer harcamalarındaki belirgin artışlar, bireylerin çalışma ve boş zaman arasındaki tercihini etkileyerek işgücüne katılım oranını düşürebilirken; yatırım harcamaları cari harcamalara kıyasla özel sektörde daha güçlü bir dolaylı istihdam yaratma kapasitesine sahiptir.Cevap
- BHaavelmo Teoremi'ne göre, kamu harcamalarındaki artışın tamamı eşanlı olarak vergi artışıyla finanse edildiğinde, özel sektördeki dışlama etkisi (crowding out) nedeniyle ekonomideki toplam istihdam hacminde kesin bir daralma meydana gelir.
- CSadece memur maaş ödemelerinden oluşan cari harcamalar hızlandıran prensibi mekanizmasıyla piyasada güçlü bir dolaylı istihdam sağlarken, kamu altyapı yatırımları yalnızca projede çalışanlar üzerinden doğrudan istihdam yaratır.
- DKarşılıksız transfer ödemeleri, devletin doğrudan işveren konumuna geçmesini gerektirdiğinden kamuda doğrudan istihdam hacmini genişletirken; vergiyle finanse edilen yatırım harcamalarının istihdam üzerinde herhangi bir çarpan etkisi bulunmamaktadır.
Cevap
Sosyal transferlerin işgücüne katılımı düşürebileceğini ve yatırım harcamalarının cari harcamalara kıyasla daha yüksek dolaylı istihdam kapasitesine sahip olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, sosyal transferlerin çalışma-boş zaman ödünleşimini etkileyerek işgücü arzını daraltabileceği ve kamu yatırımlarının cari harcamalara kıyasla özel sektörde daha geniş çaplı bir dolaylı istihdam yarattığı gerçeğini yansıtan ifadedir. Yatırımların sektörel bağlantıları (ileri ve geri bağlantılar) dolaylı istihdam kapasitesini her zaman cari harcamaların üzerine çıkarır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Harcamalarının İstihdam Çarpanı ve İşgücü Arzı Etkileşimi