Soru

Zorluk: ZorBürokrasi Modelleri

Kamu tercihi teorisi literatüründe bürokrasinin ekonomik analizi yapılırken ortaya konulan 'etkinsizlik' türleri ve bu etkinsizliklerin kaynağı olan modeller ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Orzechowski modelinde bürokratların personel sayısını artırma eğilimi 'teknik etkinsizliğe', Niskanen modelinde ise toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği noktada üretim yapılması 'tahsis etkinsizliğine' yol açar.Cevap
  2. B
    Niskanen bütçe maksimizasyonu modeline göre bürokratlar, çıktı düzeyini marjinal toplumsal maliyetin fiyata eşit olduğu noktada belirleyerek üretimde teknik etkinliği sağlarlar.
  3. C
    Migue-Belanger modelinde takdirsel bütçenin (discretionary budget) maksimize edilmesi, kamu hizmeti üretiminin Pareto etkin (toplumsal optimal) düzeyde gerçekleşmesini garanti eder.
  4. D
    Orzechowski modelinde bürokratlar, üretim sürecinde sermaye yoğun teknolojileri emeğe tercih ederek bütçe üzerindeki kontrolü artırmaya ve maliyetleri minimize etmeye çalışırlar.
  5. E
    Niskanen modelinde denge noktası, marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşitlendiği (MSB=MSCMSB=MSC) noktada oluştuğu için tahsis etkinliği tam olarak sağlanır.

Cevap

Orzechowski modelinde bürokratların personel sayısını (emek) gereğinden fazla artırması teknik etkinsizliğe; Niskanen modelinde ise bütçenin toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar genişletilmesi tahsis etkinsizliğine (aşırı üretim) yol açar.
Bürokrasi modellerinde farklı etkinsizlik türleri vurgulanır. William Niskanen'in modelinde bürokratlar bütçeyi maksimize ederken çıktı miktarını toplumsal optimal düzeyin (MSB=MSCMSB=MSC) çok ötesine, toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB=TC) noktaya kadar taşırlar; bu durum kaynakların yanlış miktarda üretilmesine (tahsis etkinsizliği) neden olur. William Orzechowski ise bürokratların bütçe üzerindeki kontrollerini ve prestijlerini artırmak için üretim sürecinde sermaye yerine emeği (personeli) daha yoğun kullandıklarını, bunun da hizmetin olması gerekenden daha pahalıya üretilmesine (teknik etkinsizlik) yol açtığını savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen Modelinin analiz edilmesi
Denge: TB=TCTB = TC ve QNiskanen>QQ_{Niskanen} > Q^*.
Bürokratlar toplam bütçeyi maksimize etmek için çıktı miktarını, siyasal otoritenin toplam faydasının (rantının) tamamını soğurana kadar artırırlar. Bu durum tahsis etkinsizliğine (aşırı üretim) yol açar.
2
Orzechowski Modelinin analiz edilmesi
Girdi Bileşimi: Emek / Sermaye oranı olması gerekenden yüksektir.
Orzechowski'ye göre bürokratlar, personel sayısı üzerinden güç ve prestij kazandıkları için üretimde emeği sermayeye göre daha yoğun kullanırlar. Bu, aynı çıktının daha yüksek maliyetle üretilmesi yani teknik etkinsizlik demektir.
3
Model iddialarının karşılaştırılması
Doğru ifade: Teknik etkinsizlik (Orzechowski) ve Tahsis etkinsizliği (Niskanen) eşleşmesi.
Maliye teorisinde her model bürokrasinin farklı bir etkinsizlik kaynağına (çıktı miktarı vs. girdi bileşimi) odaklandığını ileri sürer.

Anahtar Kavram

Bürokrasi Modellerinde Etkinsizlik Türleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla