Kamu borç yönetiminde konversiyon (değiştirme) operasyonunun başarısı; piyasa faiz oranları ile borçlanma faiz oranları arasındaki ilişki kadar, tahvillerin ihraç değeri ve mevcut piyasa fiyatı arasındaki dengeye de bağlıdır. Devletin, piyasa faiz oranlarının kalıcı olarak düştüğü bir ortamda, geçmişte "başabaşın altında" (iskontolu) ihraç ettiği uzun vadeli tahviller için "fakültatif konversiyon" (yarı zorunlu değiştirme) yoluna gitmesi halinde karşılaşabileceği en önemli teknik engel aşağıdakilerden hangisidir?
- Piyasa faizlerindeki düşüş nedeniyle tahvillerin borsa rayicinin nominal değerin (itfa bedelinin) üzerine çıkması sonucu, yatırımcıların nominal bedel üzerinden yapılacak bir değişime veya itfaya rıza göstermemesi.Cevap
- BKonversiyon işleminin doğası gereği sadece kısa vadeli (dalgalı) borçların vadesini uzatmak amacıyla kullanılabilmesi ve uzun vadeli borçlarda hukuken uygulanmasının mülkiyet hakkına aykırı olması.
- CYüksek enflasyon dönemlerinde yapılan faiz indiriminin, borcun reel değerini aniden artırarak bütçe üzerindeki faiz dışı yükü ağırlaştırması ve zımni itfa mekanizmasını devre dışı bırakması.
- DTahvillerin nominal değerinin piyasa fiyatından düşük kaldığı senaryolarda, işlemin teknik olarak bir "tahkim" (konsolidasyon) işlemine dönüşerek toplam borç stokunu geometrik olarak büyütmesi.
- EDevletin nakit ödeme kapasitesinin sınırlı olduğu durumlarda, fakültatif konversiyonun uluslararası hukukta "moratoryum" hükmünde sayılması ve borcun hukuki reddine yol açması.
Cevap
Piyasa faizlerindeki düşüş nedeniyle tahvillerin borsa rayicinin nominal değerin üzerine çıkması sonucu yatırımcıların nominal bedel üzerinden yapılacak bir operasyona rıza göstermemesi en temel engeldir.
Konversiyon operasyonunun başarıya ulaşması için piyasa faiz oranlarının kupon faizinden düşük olması gereklidir. Ancak bu durum tahvil fiyatlarını nominal değerin üzerine çıkarır. Devlet borcunu nominal değer üzerinden itfa etme hakkına sahip olsa bile, piyasa fiyatı nominal değerden yüksek olan bir tahvilin sahibini nominal değer üzerinden değişime zorlamak (veya fakültatif seçenek sunmak), yatırımcı için ciddi bir sermaye kaybı doğuracağından operasyonun teknik olarak kilitlenmesine neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Konversiyon Başarı Koşulları ve Faiz-Fiyat İlişkisi
Daha Fazla Pratik
Konversiyonun türleri (cebri, ihtiyari, fakültatif) arasındaki hukuki farkları ve Türkiye'deki 2001 sonrası borç yönetimi kanunu (4749 Sayılı Kanun) çerçevesindeki uygulamaları inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s