Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin Sosyal Etkileri

Kamu harcamalarının sosyal etkileri incelenirken, bazı kamusal hizmetlerin finansmanının genel vergilerle sağlanmasına rağmen, bu hizmetlerden fiilen yararlananların çoğunlukla yüksek gelir gruplarından oluşması durumu "tersine transfer" (regressive transfer) olarak adlandırılır. Bu durum, kamu harcamalarının gelir dağılımını düzeltme amacına hizmet etmediğini gösterir.

Buna göre, gelişmekte olan ülkelerde aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisinin "tersine transfer" etkisi yaratarak gelir dağılımı üzerinde olumsuz etki oluşturma riski diğerlerine göre daha yüksektir?

  1. A
    İlköğretim hizmetlerine yönelik harcamalar
  2. B
    Kamu kurumlarının sadece finansal kâr maksimizasyonu amacıyla yaptığı harcamalar
  3. C
    Karşılığında doğrudan mal veya hizmet satın alınan transfer ödemeleri
  4. Yükseköğretim hizmetlerine yönelik harcamalarCevap
  5. E
    Memur maaş ödemelerini kapsayan personel giderleri

Cevap

Yükseköğretim hizmetlerine yönelik harcamalar, gelişmekte olan ülkelerde yüksek gelirli ailelerin çocuklarının bu hizmetten daha fazla yararlanması nedeniyle 'tersine transfer' etkisi yaratma potansiyeline sahiptir.
Yükseköğretim hizmetleri, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, eğitim sistemindeki fırsat eşitsizlikleri nedeniyle genellikle üst gelir grubuna mensup bireylerin daha fazla erişebildiği bir alandır. Bu hizmetlerin finansmanı tüm toplumdan toplanan (özellikle KDV, ÖTV gibi dolaylı) vergilerle sağlandığında, aslında düşük gelirlilerden yüksek gelirlilere doğru bir kaynak transferi gerçekleşmiş olur ki bu duruma 'tersine transfer' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Tersine transfer kavramını tanımlayın.
Hizmetin finansmanının genelden (yoksul ve zengin herkesten) sağlanıp, faydanın belirli bir kesime (zenginlere) odaklanması.
Sorunun temel mantığını kavramak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki hizmetlerin kullanıcı profilini analiz edin.
İlköğretim evrenseldir; ancak yükseköğretim, hazırlık maliyetleri nedeniyle genellikle daha varlıklı kesimlerce kullanılır.
Harcamanın sosyal kompozisyonunu belirlemek için gereklidir.
3
Gelir dağılımı üzerindeki net etkiyi değerlendirin.
Yükseköğretim harcamaları, düşük gelirliden yüksek gelirliye net bir kaynak aktarımı riski taşır.
En yüksek riskli kalemi tespit etmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Tersine Transfer (Regresif Sosyal Etki)

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarının 'progresif' ve 'regresif' etkilerini ayırt etmek için yarı kamusal malların finansman yöntemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla