Soru

Zorluk: KolaySiyasal Sürecin Aktörleri

Kamu tercihi (Public Choice) teorisi çerçevesinde siyasal karar alma sürecindeki aktörlerin davranışları ekonomik bir yaklaşımla analiz edilmektedir. Buna göre, William Niskanen tarafından geliştirilen modelde bürokratların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Seçmenlerden alınan oy miktarını en üst düzeye çıkarmak
  2. Yönetimi altındaki kurumun bütçe büyüklüğünü maksimize etmekCevap
  3. C
    Siyasal karar alma sürecinde rasyonel cehalet (rational ignorance) içinde kalmak
  4. D
    Toplumun tamamı için sosyal refahı veya kamu yararını en çoklamak
  5. E
    Çıkar grupları aracılığıyla rant kollama (rent-seeking) faaliyetlerini yürütmek

Cevap

Kamu tercihi teorisinde bürokratların temel amacı, yönetimi altındaki kurumun bütçe büyüklüğünü maksimize etmektir.
Kamu tercihi teorisinde William Niskanen, bürokratların kendi kişisel faydalarını maksimize etmeye çalışan rasyonel bireyler olduğunu savunur. Bir bürokratın faydası (maaş, prestij, makam olanakları, yetki alanı); yöneticisi olduğu birimin bütçe büyüklüğü ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle bürokratlar, kamu kaynaklarını etkin kullanmak yerine bütçeyi mümkün olan en üst seviyeye çıkarmaya (bütçe maksimizasyonu) çalışırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasal süreç aktörlerinden bürokratların motivasyonunu belirlemek.
Bürokratlar, William Niskanen'in modeline göre kendi faydalarını (güç, prestij, ek olanaklar) artırmak isterler.
Kamu tercihi teorisi, kamu görevlilerinin de özel sektördeki bireyler gibi rasyonel ve kendi çıkarını düşünen aktörler olduğunu varsayar.
2
Bürokratın faydası ile bütçe arasındaki ilişkiyi kurmak.
Bürokratın faydası, genellikle yönettiği bütçenin büyüklüğü ile doğru orantılıdır.
Daha büyük bir bütçe; daha fazla personel, daha geniş yetkiler ve daha yüksek prestij anlamına geldiği için bürokrat bütçe maksimizasyonuna yönelir.
3
Seçenekler arasında bu davranışı tanımlayan ifadeyi bulmak.
Bütçe büyüklüğünü maksimize etmek ifadesi doğru cevaptır.
Siyasetçiler oy, seçmenler fayda, çıkar grupları rant peşindeyken; bürokratlar bütçe peşindedir.

Anahtar Kavram

Siyasal Sürecin Aktörleri ve Bürokrat Davranışı
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla