Kamu tercihi (Public Choice) teorisi, siyasal süreci bireylerin kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalıştığı bir 'siyasal pazar' olarak tanımlar ve aktörlerin davranışlarını bu varsayım altında analiz eder. Siyasal pazarda yer alan aktörlerin (seçmenler, siyasetçiler, bürokratlar ve çıkar grupları) rasyonel davranış kalıpları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Seçmenler, bir tek oyun seçim sonuçlarını değiştirme olasılığının ihmal edilebilir düzeyde olması nedeniyle, siyasal bilgi edinmenin getireceği marjinal faydanın marjinal maliyetin altında kalması sonucu 'rasyonel cehalet' eğilimi gösterirler.Cevap
- BNiskanen'in bürokrasi modeline göre bürokratlar, marjinal maliyetin marjinal faydaya eşitlendiği () çıktı düzeyinde üretim yaparak toplumsal etkinliği ve bütçe tasarrufunu sağlamayı hedeflerler.
- CÇıkar gruplarının gerçekleştirdiği 'rant kollama' (rent-seeking) faaliyetleri, kaynakların üretken alanlara kaydırılmasını sağlayarak ekonomideki ölü kayıpları (deadweight loss) ortadan kaldırır.
- DDowns'un ekonomik demokrasi teorisine göre siyasetçiler, oylarını maksimize etmek için her zaman uç ideolojik görüşlere sahip seçmen gruplarının taleplerini merkeze kaymadan doğrudan karşılama eğilimindedirler.
- EKamu tercihi yaklaşımı, siyasal aktörlerin 'kamu yararı' motivasyonuyla hareket ettiğini ve bu yönüyle kâr odaklı piyasa aktörlerinden temel bir davranışsal ayrışma içinde olduğunu savunur.
Cevap
Seçmenlerin siyasal bilgi edinme maliyetinin faydasından yüksek olması nedeniyle bilgisiz kalmayı tercih etmeleri (rasyonel cehalet) kamu tercihi teorisindeki rasyonel davranış kalıplarından biridir.
Kamu tercihi teorisine göre seçmenler için oy kullanmak ve adaylar hakkında bilgi toplamak maliyetli bir süreçtir. Tek bir seçmenin oyunun genel sonucu değiştirme ihtimali istatistiksel olarak sıfıra yakın olduğu için, rasyonel bir birey bu maliyete katlanmak yerine bilgisiz kalmayı (rasyonel cehalet) tercih eder. Bu durum, seçmenlerin davranışını 'fayda maksimizasyonu' çerçevesinde doğru bir şekilde açıklar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonel Cehalet ve Siyasal Aktörlerin Motivasyonları
Daha Fazla Pratik
Bürokrasi modelleri kapsamında Niskanen ve Migué-Bélanger modelleri arasındaki temel farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s