Soru

Zorluk: ZorSiyasal Sürecin Aktörleri

Kamu tercihi (Public Choice) teorisi perspektifinden siyasal pazarın işleyişi analiz edildiğinde; bürokratların bütçe maksimizasyonu güdüsü ile birleşen 'teknik bilgi tekeli' ve seçmenlerin 'rasyonel cehalet' eğilimi arasındaki etkileşim, kamu kesiminin büyüklüğü üzerinde nasıl bir sonuç doğurur?

  1. Bürokratlar, seçmenlerin denetim ve bilgi maliyetlerinden kaçınmasından yararlanarak toplam bütçeyi toplumsal fayda-maliyet dengesinin ötesine taşırlar ve kamu kesiminin aşırı büyümesine yol açarlar.Cevap
  2. B
    Seçmenlerin rasyonel cehaleti, siyasal partilerin medyan seçmen tercihlerine daha duyarlı hale gelmesini sağlayarak bürokratik bütçe taleplerinin aşağı yönlü baskılanmasıyla sonuçlanır.
  3. C
    Bürokratik bilgi tekeli, rasyonel cehalet içerisindeki seçmenlere doğru bilgiyi ulaştırarak kamu hizmetlerinin marjinal sosyal maliyetinin marjinal sosyal faydaya eşitlendiği noktada üretilmesini sağlar.
  4. D
    Çıkar grupları, seçmenlerin rasyonel cehaletinden çekinerek rant kollama faaliyetlerini asgari düzeye indirir ve bu sayede bürokratların bütçe talepleri kısıtlanır.
  5. E
    Rasyonel cehalet ve bilgi tekeli arasındaki etkileşim, siyasal pazardaki işlem maliyetlerini sıfıra indirerek devletin kaynak tahsisi fonksiyonunun tam rekabet koşullarında gerçekleşmesini sağlar.

Cevap

Bürokratların bütçe maksimizasyonu hedefi ile seçmenlerin rasyonel cehaleti arasındaki etkileşim, kamu kesiminin toplumsal etkinlik seviyesinin üzerinde aşırı büyümesine (Leviathan etkisi) yol açar.
Kamu tercihi teorisinde bürokratlar, yönettikleri kurumun bütçesini maksimize ederek prestij ve güç kazanmayı hedeflerler. Seçmenler ise tek bir oyun seçim sonucunu değiştirme ihtimalinin düşüklüğü nedeniyle siyasal sürece dair bilgi edinme maliyetine katlanmazlar (rasyonel cehalet). Bürokratların teknik bilgiye olan hakimiyeti, denetimden kaçınan seçmen kitlesiyle birleştiğinde; kamu hizmetleri toplumsal ihtiyaçların ötesinde üretilir ve bu durum kamu kesiminin verimsiz bir şekilde büyümesiyle sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktör motivasyonlarını belirle
Bürokratlar bütçe maksimizasyonu (Niskanen Modeli), seçmenler ise bilgi edinme maliyetinin faydasından yüksek olması nedeniyle rasyonel cehalet içindedir.
Kamu tercihi teorisi, tüm aktörlerin kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalıştığını varsayar.
2
Bilgi asimetrisini analiz et
Bürokratlar sundukları hizmetin gerçek maliyeti hakkında teknik bilgi tekeline sahipken, seçmenler bu bilgiyi denetlemek için yeterli teşvike sahip değildir.
Bürokratlar ile seçmenler/siyasetçiler arasında bir asil-vekil (principal-agent) problemi mevcuttur.
3
Etkileşimin sonucunu değerlendir
Denetimsizlik ve bilgi üstünlüğü, bürokrasinin bütçeyi marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu (MSF=MSM) etkin noktanın ötesine taşımasına izin verir.
Seçmenlerin ilgisizliği bürokratların bütçe genişletme çabaları önündeki en büyük engeli kaldırır.

Anahtar Kavram

Siyasal Karar Alma Sürecinde Bilgi Asimetrisi ve Kamu Kesiminin Aşırı Büyümesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla