Soru

Zorluk: ZorBorçlanmada Faiz Yapısı ve Türleri

Hazine'nin geçmiş dönemde, uzun vadeli finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla "başabaşın altında" (iskontolu) ve "sabit faizli" olarak ihraç ettiği devlet tahvilleri bulunmaktadır. Beklenen enflasyonun gerçekleşen enflasyondan çok daha düşük olduğu bir süreçte, bu tahvillerin borç yükü ve yatırımcı getirisi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Enflasyonun beklenenden yüksek çıkması, paranın satın alma gücünü azaltarak borcun reel değerini düşürür ve devletin alacaklıya yapacağı reel ödeme azaldığı için zımni (gizli) itfa gerçekleşir.Cevap
  2. B
    Yatırımcılar, beklenmedik enflasyon artışı karşısında Fisher etkisi sayesinde nominal faizlerini güncelleyerek reel getirilerini korumuş olurlar.
  3. C
    Tahvilin ihraç değerinin başabaşın altında olması, efektif faiz oranını enflasyona karşı korunaklı hale getirerek devletin borç yükünün artmasını engeller.
  4. D
    Beklenmedik enflasyon artışı, devletin bütçe üzerindeki faiz dışı fazla ihtiyacını artırarak borç sürdürülebilirliğini zorlaştırır.
  5. E
    Bu konjonktürde Hazine, artan enflasyon riskini yönetebilmek amacıyla mevcut sabit faizli borçlarını otomatik olarak değişken faizli senetlere dönüştürür (tahkim).

Cevap

Enflasyonun beklenenden yüksek çıkması durumunda sabit faizli borçların reel değerinin düşmesi ve zımni itfanın gerçekleşmesi doğrudur.
Sabit faizli kamu borçlanma senetlerinde, ihraç anında belirlenen nominal faiz oranı vade boyunca korunur. Eğer enflasyon beklenenden yüksek gerçekleşirse, Fisher denklemine göre (1+i=(1+r)(1+π)1 + i = (1 + r)(1 + \pi)) nominal faiz sabit kaldığı için reel faiz oranı (rr) düşer. Bu durum, devletin alacaklıya yapacağı ödemenin reel değerini azaltarak borç yükünü hafifletir ve literatürde 'zımni itfa' olarak tanımlanan durum ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit faizli ve iskontolu (başabaşın altında) ihraç edilen senedin yapısını analiz etme
Bu senetlerde nominal ödeme tutarı ihraç anında kesinleşir ve vade sonuna kadar değişmez.
Sabit faizli senetlerde enflasyon riski yatırımcı üzerindedir.
2
Beklenen ve gerçekleşen enflasyon farkını karşılaştırma
Gerçekleşen enflasyon > Beklenen enflasyon durumu paranın satın alma gücünü tahmin edilenden daha fazla azaltır.
Reel faiz formülü olan riπr \approx i - \pi (burada ii nominal faiz, π\pi enflasyondur) gereği enflasyon arttıkça reel getiri düşer.
3
Borç yükü üzerindeki etkiyi (Zımni İtfa) değerlendirme
Devlet, nominal olarak aynı miktarı ödese de, bu paranın reel değeri (mal ve hizmet karşılığı) düştüğü için aslında borcunu daha az bir maliyetle ödemiş olur.
Bu duruma maliye literatüründe 'zımni (gizli) itfa' denir.

Anahtar Kavram

Zımni (Gizli) İtfa ve Reel Faiz İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Değişken faizli senetlerin (FRN) enflasyonist dönemlerde risk dağılımı açısından sabit faizli senetlerden farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla