Soru

Zorluk: OrtaSeligman'ın Gelir Sınıflandırması

E. R. A. Seligman tarafından geliştirilen kamu gelirleri tasnifinde; sunulan bir hizmetten bireyin elde ettiği "özel fayda" varlığını sürdürmekle birlikte, toplumsal yararın ve dolayısıyla cebir unsurunun harçlara oranla daha baskın hale geldiği gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kamu Fiyatı
  2. B
    Harç
  3. ŞerefiyeCevap
  4. D
    Vergi
  5. E
    İktisadi ve İdari Gelirler

Cevap

Seligman'ın hiyerarşisinde harçlardan sonra gelen ve vergiye en yakın basamak olan Şerefiye, özel faydanın varlığına rağmen kamu yararının ve cebri niteliğin daha belirgin olduğu gelir türüdür.
Seligman hiyerarşisinde kamu gelirleri, bireysel faydadan toplumsal faydaya doğru bir spektrumda dizilir. Şerefiye, mülk sahiplerinin yapılan bir kamu hizmetinden (yol, park vb.) dolayı mülklerinde meydana gelen değer artışı nedeniyle ödedikleri bir bedeldir. Bu ödemede bireye bir fayda sağlanmış olsa da, hizmet toplumsal yarar amacıyla yapılmıştır ve ödeme harçlara göre çok daha yüksek bir zorunluluk (cebir) taşır. Bu özellikleri nedeniyle harçlar ile vergiler arasındaki köprü görevini görür.

Adım Adım Çözüm

1
Seligman'ın sınıflandırma kriterini belirlemek.
Seligman, gelirleri sunulan hizmetin bireye sağladığı "özel fayda" ile topluma sağladığı "kamu yararı" arasındaki dengeye göre sıralar.
Sınıflandırmanın mantığını kavramak için temel kriterin anlaşılması gerekir.
2
Hiyerarşik sıralamayı gözden geçirmek.
Sıralama şu şekildedir: Fiyat → Ücret → Harç → Şerefiye → Vergi.
Özel faydanın azalıp kamu yararı ve cebir unsurunun arttığı yönü tespit etmek için hiyerarşi bilinmelidir.
3
Harç ile Vergi arasındaki geçiş noktasını saptamak.
Harçlardan sonra gelen Şerefiye basamağında, özel fayda hala mevcuttur (mülk değer artışı) ancak kamu yararı ve ödemenin zorunluluğu (cebir) harçlara göre daha yüksektir.
Soruda istenen "harçlardan daha yüksek cebri nitelik" ve "baskın kamu yararı" özellikleri Şerefiye ile örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Seligman'ın Özel Fayda - Kamu Yararı Spektrumu

Alternatif Yöntem

Hiyerarşiyi 'Özel Fayda' ile 'Cebir' arasındaki ters orantı grafiği olarak düşünmek cevaba ulaşmayı kolaylaştırabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla