Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye'de bütçe hakkının tarihsel gelişim süreci incelendiğinde, bütçenin halkın temsilcilerinden oluşan bir meclis (Meclis-i Mebusan) tarafından görüşülüp onaylanması usulü ilk kez hangi anayasal belge ile düzenlenmiştir?

  1. A
    Sened-i İttifak (1808)
  2. B
    Tanzimat Fermanı (1839)
  3. Kanun-i Esasi (1876)Cevap
  4. D
    1924 Anayasası
  5. E
    1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu

Cevap

Türk tarihinin ilk anayasası olan 1876 tarihli Kanun-i Esasi, bütçenin halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması usulünü getirerek bütçe hakkını anayasal bir statüye kavuşturmuştur.
Kanun-i Esasi, 1876 yılında ilan edilen Türk tarihinin ilk anayasasıdır. Bu anayasa ile ilk kez bir parlamento (Meclis-i Umumi) kurulmuş ve bütçenin bu meclis tarafından görüşülüp onaylanması (bütçe hakkı) hükme bağlanmıştır. Bu durum, bütçe sürecinin anayasal bir zemine oturduğu ilk tarihsel aşamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe hakkının tanımını değerlendir.
Bütçe hakkı, halkın vergi ödemeyi ve bu vergilerin nereye harcanacağını temsilcileri (meclis) aracılığıyla onaylamasıdır.
Sorunun kökünde meclis onayı ve bütçe hakkının başlangıcı sorulmaktadır.
2
Osmanlı ve Türk anayasal tarihindeki belgeleri kronolojik olarak incele.
1808 (Sened-i İttifak), 1839 (Tanzimat), 1856 (Islahat) ve 1876 (Kanun-i Esasi).
Hangi belgenin bir meclis yapısı kurduğunu belirlemek gerekir.
3
Meclis-i Mebusan'ın yetkilerini kontrol et.
Meclis-i Mebusan ilk kez 1876 Kanun-i Esasi ile kurulmuş ve bütçeyi onaylama yetkisi bu meclise verilmiştir.
Anayasal statüde bütçe hakkı bu dönemde başlar.

Anahtar Kavram

Bütçe hakkının anayasal temeli ve Kanun-i Esasi

İpuçları

1
Bütçe hakkı, halkın seçtiği temsilcilerin bütçeyi onaylaması demektir.
2
Türk tarihindeki ilk anayasayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kanun-i Esasi'den sonra Cumhuriyet dönemindeki ilk bütçe yasası olan 1050 sayılı Kanun'un özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla