Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDeğişim (Mübadele) Yaklaşımı

Knut Wicksell tarafından temelleri atılan 'Değişim (Mübadele) Yaklaşımı', kamu ekonomisini bireylerin piyasada gerçekleştirdiği gönüllü mübadelelere benzetir. Ancak Wicksell, siyasal karar alma sürecinin bu gönüllülüğü ve bireysel fayda-maliyet dengesini bozabileceğini savunarak kurumsal bir çerçeve önermiştir. Wicksell'in kamu tercihi teorisine de zemin hazırlayan bu görüşüne göre, kamu kararlarının hem 'adil' hem de 'etkin' kabul edilebilmesi için uygulanması gereken temel prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu harcaması teklifleri ile bu harcamaların finansmanını sağlayacak vergi düzenlemelerinin eş zamanlı olarak sunulması ve nispî oybirliği kuralıyla oylanmasıCevap
  2. B
    Sosyal refah fonksiyonu aracılığıyla toplumun toplam faydasını maksimize edecek şekilde gelir dağılımında adaleti sağlayacak artan oranlı bir vergilendirme yapılması
  3. C
    Kamu hizmetlerinin sunumunda marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşitlendiği noktada üretimin durdurulması ve dışsallıkların vergi/sübanziyonla içselleştirilmesi
  4. D
    Devletin egemenlik gücüne dayanarak, bireylerin ödeme gücü ilkesine göre vergilendirilmesi ve elde edilen gelirin kolektif ihtiyaçların karşılanmasına tahsis edilmesi
  5. E
    Kamu kesiminin özel kesimden temel farkının kar amacı gütmemesi olduğu gerçeğinden hareketle, fiyatlama yerine zorunlu ödemelerin ve bütçe disiplininin esas alınması

Cevap

Kamu harcaması ve vergi kararlarının eş zamanlılığı ile nispî oybirliği kuralının uygulanması
Wicksell'e göre kamu ekonomisinde adalet ve etkinliğin sağlanması, bireylerin kamusal hizmetlerden elde ettikleri marjinal fayda ile bu hizmetlerin finansmanı için ödedikleri vergi arasındaki dengenin kurulmasına bağlıdır. Bu dengenin siyasal süreçte korunabilmesi için iki temel şart önerir: Birincisi, harcama ve vergi kararlarının birbirinden koparılmadan birlikte oylanması (Eş Zamanlılık); ikincisi ise hiçbir grubun diğerinin üzerine haksız yük yıkamaması için oylamanın oybirliğine yakın bir çoğunlukla yapılmasıdır (Nispî Oybirliği).

Adım Adım Çözüm

1
Değişim yaklaşımının temel mantığını analiz etme
Kamu ekonomisi, bireylerin kamu hizmeti aldığı ve karşılığında vergi ödediği gönüllü bir 'mübadele' alanıdır.
Bu yaklaşım vergiyi bir fiyat, kamu hizmetini ise bir mal olarak görür (Faydalanma İlkesi).
2
Wicksell'in siyasal sürece yönelik eleştirisini değerlendirme
Siyasal süreçte basit çoğunluk kuralı uygulanırsa, çoğunluk kendi harcamalarını azınlığa finanse ettirebilir (mübadelenin gönüllülüğü bozulur).
Basit çoğunluk kuralı, 'faydalanan öder' mantığına dayalı adil bir mübadeleyi garanti etmez.
3
Wicksell'in çözüm önerisini (kurumsal çerçeve) belirleme
Harcama ve vergi kararları eş zamanlı (simultaneity) alınmalı ve kararlar nispî oybirliği (unanimity) ile onaylanmalıdır.
Eş zamanlılık, bireyin maliyeti görmesini sağlar; nispî oybirliği ise kimsenin rızası dışında bir yüke katlanmamasını (Pareto etkinliğini) sağlar.

Anahtar Kavram

Wicksell'in Eş Zamanlılık ve Nispî Oybirliği İlkesi

Daha Fazla Pratik

Erik Lindahl'ın bu yaklaşımı matematiksel bir modele dökerek sunduğu 'Lindahl Dengesi' kavramını ve bireylerin vergi paylarının marjinal fayda oranlarına göre belirlenmesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Değişim (Mübadele) Yaklaşımı

Bu konudan daha fazla soru