Maliye politikasının konjonktürel dalgalanmalara karşı kullanımında, müdahalenin zamanlaması politikanın başarısı açısından büyük önem taşır. Ancak, politika araçlarının devreye girmesi ve sonuç vermesi çeşitli zaman gecikmelerine (time lags) tabidir. Bu gecikmelerin türü ve uzunluğu, uygulanan politikanın iradi (ihtiyari) veya otomatik nitelikte olmasına göre köklü farklılıklar gösterir.
Buna göre, iradi maliye politikası ile otomatik istikrar sağlayıcılar arasındaki zaman gecikmeleri ve politika tasarımı ilişkisi dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kurumlar vergisi oranlarının kanun değişikliğiyle düşürülmesi karar (yasama) gecikmesine tabi iken; artan oranlı gelir vergisinin ekonomik daralma döneminde mükelleflerin vergi yükünü kendiliğinden hafifletmesi sürecinde karar gecikmesi yaşanmaz.Cevap
- BEkonomik daralma yaşandığında, işsizlik maaşı ödeme süresinin mecliste kabul edilen yeni bir yasa ile uzatılması otomatik istikrar sağlayıcı bir mekanizma olduğundan, bu uygulamada yasama ve yürütme gecikmeleri ortaya çıkmaz.
- CEkonomik büyümenin belirli bir seviyenin altına inmesi durumunda kamu harcamalarının kendiliğinden artırılmasını öngören formül esnekliği, karar ve uygulama gecikmelerini tamamen ortadan kaldıran saf bir otomatik istikrar sağlayıcı araçtır.
- DHükümetin durgunluktan çıkmak için meclisten geçirdiği bir altyapı projesinin ihale edilip inşasına başlanmasına kadar geçen süre tanıma (veri) gecikmesi olup, bu gecikme türü otomatik istikrar sağlayıcılarda da kaçınılmaz olarak görülür.
- EEnflasyonist açıkla mücadele etmek amacıyla kamu yatırım harcamalarının artırılmasına karar verilmesinden, bu harcamaların piyasada beklenen fiyat düşüşlerini sağlamasına kadar geçen süre dışsal (etki) gecikme olarak adlandırılır.
Cevap
İradi politikaların karar (yasama) gecikmesi içerdiğini, ancak otomatik istikrar sağlayıcıların kanun değişikliğine ihtiyaç duymadığı için karar gecikmesi içermediğini ifade eden seçenektir.
Vergi oranlarının meclis kararıyla değiştirilmesi iradi bir politikadır ve doğası gereği yasama sürecini kapsadığı için 'karar gecikmesi' barındırır. Buna karşın, artan oranlı gelir vergisi tarifesinin varlığı bir otomatik istikrar sağlayıcıdır. Ekonomik daralma döneminde mükelleflerin gelirleri düştüğünde, otomatik olarak alt vergi dilimine geçerler ve vergi yükleri hafifler. Bu süreç mevcut yasalar çerçevesinde kendiliğinden işlediği için meclisin toplanıp yeni bir karar almasına gerek kalmaz, dolayısıyla karar gecikmesi yaşanmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İradi Maliye Politikası ve Zaman Gecikmeleri
Tahmini Süre:2m 0s