Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNiskanen Bürokrasi Modeli

William Niskanen tarafından geliştirilen 'Bürokrasi Modeli' çerçevesinde, kamu kesimindeki arz yönlü gider artışının temel mekanizması düşünüldüğünde; bütçe maksimizasyonu güdüsüyle hareket eden bir bürokratın ulaştığı denge üretim düzeyi ile toplumsal refahı maksimize eden optimal üretim düzeyi arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bürokrat, bütçesini toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF=TM) noktaya kadar genişletir ve toplumsal optimal düzeyin (MF=MMMF=MM) üzerinde bir üretim gerçekleştirir.Cevap
  2. B
    Bürokrat, gelecek dönemde makamını koruyabilmek adına seçmen desteğini hedefleyen oy maksimizasyonu davranışı sergiler ve üretimi toplumsal faydanın en yüksek olduğu noktada belirler.
  3. C
    Kamu harcamaları, sanayileşme sürecinin bir sonucu olarak devlet faaliyetlerinin niteliksel ve niceliksel genişlemesiyle gayrisafi yurt içi hasıladan daha hızlı bir oranda artar.
  4. D
    Kamu kesiminde verimlilik artışının düşük kalmasına rağmen, özel sektörle rekabet edebilmek için yapılan ücret artışları birim maliyetleri ve dolayısıyla harcamaları yükseltir.
  5. E
    Savaş veya kriz gibi toplumsal sarsıntıların yaşandığı dönemlerde vergi tahammül sınırının yükselmesi sonucunda harcamalar kalıcı bir sıçrama yaparak yeni bir düzeye ulaşır.

Cevap

Bürokratın bütçesini toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF=TM) noktaya kadar genişleterek toplumsal optimal düzeyin (MF=MMMF=MM) üzerinde üretim yapmasıdır.
Niskanen modelinde bürokratlar, yönetilen bütçenin büyüklüğünden kişisel fayda sağlarlar. Sponsor (meclis/hükümet) ile olan ikili tekel ilişkisinde, sponsorun 'toplam maliyetin toplam faydayı aşmadığı' sürece bütçeyi finanse edeceği varsayılır. Bu nedenle bürokrat, bütçesini toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF=TM) uç noktaya kadar zorlar. Bu nokta, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF=MM) toplumsal etkinlik noktasından daha ileridedir; dolayısıyla kamu kesiminde aşırı üretim ve kaynak israfı (tahsis etkinsizliği) oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Bürokratın motivasyonunu tanımlama
Bürokratlar rasyonel bireyler olarak güç, prestij ve maaşlarını artırmak için yönettikleri birimin toplam bütçesini maksimize etmeye çalışırlar.
Niskanen'in temel varsayımı bürokratların faydasının bütçe büyüklüğü ile doğrudan ilişkili olmasıdır.
2
Büro ve Sponsor arasındaki ilişkiyi analiz etme
Büro hizmetin tek arz edicisi (monopol), sponsor (siyasetçi) ise tek alıcısıdır (monopson). Ancak bürokrat, maliyet yapısını daha iyi bildiği için bilgi asimetrisinden yararlanır.
Bilgi asimetrisi, bürokratın sponsoru daha yüksek bir bütçeye ikna etmesini sağlar.
3
Denge noktasını belirleme
Bürokrat, bütçe fazlası (tüketici rantı) kalmayacak şekilde üretimi TF=TMTF=TM noktasına kadar artırır. Oysa toplumsal etkinlik MF=MMMF=MM (net sosyal faydanın maksimize edildiği) noktasındadır.
Bürokrat bütçeyi marjinal fayda maliyete eşitlenince durdurmaz, toplam maliyet toplam ödeneği bitirene kadar devam eder.

Anahtar Kavram

Niskanen Bütçe Maksimizasyonu Modeli ve Tahsis Etkinsizliği

Alternatif Yöntem

Grafiksel yöntemde, TF (Toplam Fayda) eğrisinin TM (Toplam Maliyet) doğrusunu kestiği sağdaki son nokta bürokratik dengeyi, TF ile TM arasındaki dikey mesafenin en geniş olduğu (veya MF=MM olan) nokta ise sosyal optimumu gösterir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Niskanen Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru