Kamu harcamalarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkileri; harcamaların iktisadi niteliğine, ekonominin kapasite kullanım oranına ve uygulanan finansman yöntemlerine göre büyük farklılıklar gösterir.
Buna göre, kamu harcamaları ile ekonomik büyüme ve kalkınma ilişkisi bağlamında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- Aİçsel büyüme teorilerine göre; eğitim, sağlık ve Ar-Ge alanlarına yapılan kamu harcamaları, beşeri sermayeyi ve teknolojik gelişmeyi destekleyerek ekonominin uzun dönemli büyüme oranını kalıcı olarak artırır.
- BTam istihdam koşullarında faaliyet gösteren bir ekonomide kamu harcamalarının artırılması reel büyümeyi sağlamaz; aksine, faiz oranlarını yükselterek özel kesim yatırımlarının dışlanmasına (crowding-out) neden olabilir.
- CAz gelişmiş ülkelerde ekonomideki yapısal arz esnekliğinin düşük olması nedeniyle, yalnızca cari harcamaların artırılması yoluyla yaratılan talep genişlemesi reel kalkınmadan çok enflasyonist baskılara yol açar.
- Kamu harcamalarının uzun dönemli büyümeyi sağlayan kapasite yaratıcı etkisi esas olarak cari harcamalar ve sosyal transferler yoluyla gerçekleşir; zira bu harcamalar ekonominin fiziki üretim altyapısına doğrudan ilave sağlar.Cevap
- EUlaştırma, enerji ve iletişim gibi alanlara yapılan fiziksel altyapı yatırımları, özel sektörün üretim maliyetlerini düşürüp marjinal verimliliğini artırarak yatırımları teşvik eden 'içeri çekme' (crowding-in) etkisi yaratır.
Cevap
Kamu harcamalarının kapasite yaratıcı etkisinin cari harcamalar ve sosyal transferler yoluyla gerçekleştiğini, bu harcamaların fiziki üretim altyapısına doğrudan ilave sağladığını iddia eden ifade yanlıştır.
Kamu harcamalarının sınıflandırılmasında 'kapasite yaratıcı' (arz yönlü) etki, ekonominin fiziki üretim altyapısına doğrudan bir ekleme yapılmasını ifade eder ve bu özellik yalnızca yatırım harcamalarına aittir. Memur maaşları, kırtasiye giderleri gibi cari harcamalar ile emekli aylıkları, borç faizleri gibi transfer harcamaları doğrudan bir fiziki kapasite yaratmaz; sadece piyasada kısa vadeli satın alma gücü (gelir ve talep etkisi) oluştururlar. Bu nedenle fiziki altyapı ilavesini cari ve transfer harcamalarına atfeden ifade temel maliye teorisine aykırıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Harcamalarının Ekonomik Etkileri ve Harcama Sınıflandırmasının Makroekonomik Sonuçları