Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkileri

Kamu harcamalarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkileri; harcamaların iktisadi niteliğine, ekonominin kapasite kullanım oranına ve uygulanan finansman yöntemlerine göre büyük farklılıklar gösterir.

Buna göre, kamu harcamaları ile ekonomik büyüme ve kalkınma ilişkisi bağlamında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İçsel büyüme teorilerine göre; eğitim, sağlık ve Ar-Ge alanlarına yapılan kamu harcamaları, beşeri sermayeyi ve teknolojik gelişmeyi destekleyerek ekonominin uzun dönemli büyüme oranını kalıcı olarak artırır.
  2. B
    Tam istihdam koşullarında faaliyet gösteren bir ekonomide kamu harcamalarının artırılması reel büyümeyi sağlamaz; aksine, faiz oranlarını yükselterek özel kesim yatırımlarının dışlanmasına (crowding-out) neden olabilir.
  3. C
    Az gelişmiş ülkelerde ekonomideki yapısal arz esnekliğinin düşük olması nedeniyle, yalnızca cari harcamaların artırılması yoluyla yaratılan talep genişlemesi reel kalkınmadan çok enflasyonist baskılara yol açar.
  4. Kamu harcamalarının uzun dönemli büyümeyi sağlayan kapasite yaratıcı etkisi esas olarak cari harcamalar ve sosyal transferler yoluyla gerçekleşir; zira bu harcamalar ekonominin fiziki üretim altyapısına doğrudan ilave sağlar.Cevap
  5. E
    Ulaştırma, enerji ve iletişim gibi alanlara yapılan fiziksel altyapı yatırımları, özel sektörün üretim maliyetlerini düşürüp marjinal verimliliğini artırarak yatırımları teşvik eden 'içeri çekme' (crowding-in) etkisi yaratır.

Cevap

Kamu harcamalarının kapasite yaratıcı etkisinin cari harcamalar ve sosyal transferler yoluyla gerçekleştiğini, bu harcamaların fiziki üretim altyapısına doğrudan ilave sağladığını iddia eden ifade yanlıştır.
Kamu harcamalarının sınıflandırılmasında 'kapasite yaratıcı' (arz yönlü) etki, ekonominin fiziki üretim altyapısına doğrudan bir ekleme yapılmasını ifade eder ve bu özellik yalnızca yatırım harcamalarına aittir. Memur maaşları, kırtasiye giderleri gibi cari harcamalar ile emekli aylıkları, borç faizleri gibi transfer harcamaları doğrudan bir fiziki kapasite yaratmaz; sadece piyasada kısa vadeli satın alma gücü (gelir ve talep etkisi) oluştururlar. Bu nedenle fiziki altyapı ilavesini cari ve transfer harcamalarına atfeden ifade temel maliye teorisine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki büyüme, kalkınma, kapasite ve harcama türleri ilişkisini analiz et.
Sorunun, cari, transfer ve yatırım harcamalarının makroekonomik mekanizmalar üzerindeki farklı etkilerini test ettiği anlaşılır.
Her harcama türünün ekonomide yarattığı etki (gelir yaratıcı vs. kapasite yaratıcı) yapısal olarak farklıdır.
2
Seçeneklerdeki harcama türü ve etki eşleştirmelerini kontrol et.
Yanlış bilgiyi barındıran seçenekte, fiziki altyapıyı artıran harcama türünün 'cari ve sosyal transfer harcamaları' olarak nitelendirildiği görülür.
İktisat ve maliye teorisinde fiziki sermaye stokunu doğrudan artıran yegane kalem 'yatırım harcamaları'dır.
3
Diğer ifadelerin doğruluğunu teyit et.
İçsel büyüme, tam istihdamda dışlama (crowding-out), yapısal enflasyonist etki ve altyapı yatırımlarının içeri çekme (crowding-in) etkilerine dair kurulan mantıkların tamamı maliye teorisiyle uyumludur.
Yanlış olan tek bir şıkkın (doğru cevap) kesin sınırlarla belirlenmesi ve çeldiricilerin doğru bilgilerden oluştuğunun doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Ekonomik Etkileri ve Harcama Sınıflandırmasının Makroekonomik Sonuçları
Bu soruyu puanla