Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Giderlerinin Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkileri

Bir grup maliye araştırmacısı, gelişmekte olan ülkelerin son otuz yıllık mali verilerini panel veri analizi yöntemiyle incelemiş ve şu ampirik bulguya ulaşmıştır: "Bu ülkelerde kamu bütçesi içindeki cari harcamaların (özellikle eğitim, sağlık ve mevcut fiziksel altyapının bakım-onarımına yönelik cari giderlerin) payındaki artış ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak pozitif yönde etkilerken; yeni altyapı ve dev tesis inşasına yönelik kamu sermaye (yatırım) harcamalarının payındaki artış uzun dönemli büyümeyi negatif etkilemektedir."

Geleneksel kalkınma iktisadı öğretisinde "kamu yatırımlarının büyümeyi her koşulda destekleyeceği" varsayımı dikkate alındığında, ortaya çıkan bu asimetrik sonucun (harcama kompozisyonu paradoksunun) maliye literatüründeki en temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mevcut fiziksel kamu sermayesi stoğunun isabetsiz projelere tahsisi nedeniyle sermayenin marjinal verimliliğinin hızla düşmesi ve bu atıl tesisleri işler hale getirecek tamamlayıcı nitelikteki bakım-işletme (cari) harcamalarının yapısal olarak yetersiz kalmasıCevap
  2. B
    Gelişmekte olan ülkelerde marjinal tüketim eğiliminin yüksek olması nedeniyle, cari harcamaların yarattığı kısa dönemli talep çarpanının, yatırımların yarattığı uzun dönemli kapasite etkisinden daima daha istikrarlı bir sermaye birikimi sağlaması
  3. C
    Kamu sermaye harcamalarının münhasıran iç borçlanmayla finanse edilmesi sonucunda ortaya çıkan dışlama (crowding-out) etkisinin, yalnızca vergilerle finanse edilen cari harcamaların aksine, özel sektör yatırımlarını tamamen durdurması
  4. D
    Musgrave ve Rostow'un gelişme aşamaları yaklaşımına göre, kalkınmanın erken evrelerinde büyümenin sadece sosyal nitelikli cari harcamalarla sağlanabilmesi ve fiziksel altyapı yatırımlarına yalnızca kitlesel tüketim aşamasında ihtiyaç duyulması
  5. E
    Wagner Kanunu uyarınca, sanayileşme ve kentleşme sürecinde devletin sunduğu dışsal güvenlik ve idari cari hizmetlere yönelik talebin gelir esnekliğinin birden küçük olması sebebiyle özel sektöre yatırıma dönüştürülecek daha fazla kaynak kalması

Cevap

Kamu sermaye yatırımlarının marjinal verimliliğinin düşmesi ve bu yatırımları tamamlayıcı nitelikteki bakım-onarım ve personel gibi cari harcamaların yetersiz kalması.
Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeyi engelleyen temel faktörlerden biri, kamu harcamalarının kompozisyonundaki yapısal çarpıklıktır. Politik saiklerle (görünürlüğü yüksek olduğu için) sürekli yeni köprü, hastane binaları veya dev tesisler inşa edilirken (sermaye harcaması); bu tesislerin bakımını yapacak, donanımını güncelleyecek ve çalıştıracak nitelikli personel ile bakım-onarım ödenekleri (cari harcamalar) ihmal edilir. Bu durumda devasa kamu yatırımları 'beyaz fil' (white elephant) adı verilen, maliyeti yüksek ama faydası olmayan atıl yapılara dönüşür. Dolayısıyla, mevcut fiziksel stoğun marjinal verimliliği negatife düşerken, bütçede cari harcamalara (özellikle bakım-onarım ve insan kaynağına) kaydırılacak her bir birim kaynağın marjinal verimliliği çok yüksek olacaktır. Bu durum sorudaki ampirik bulguyu kusursuz şekilde açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel ampirik bulguyu analiz et.
Gelişmekte olan ülkelerde cari harcamalar büyümeyi pozitif etkilerken, yeni sermaye harcamaları negatif etkilemektedir.
Bu durum geleneksel "yatırım iyidir, tüketim/cari kötüdür" varsayımıyla çelişir ve spesifik bir yapısal soruna işaret eder.
2
Gelişmekte olan ülkelerdeki kamu harcama pratiklerini maliye teorisi perspektifinden değerlendir.
Siyasiler genellikle oya tahvil edilebilen 'kurdele kesmelik' yeni altyapı projelerine bütçe ayırırken, bu projelerin etkin çalışması için gereken görünmez harcamaları (bakım, onarım, nitelikli personel) kısarlar.
Ekonomik büyüme sadece fiziksel sermaye stoğunun hacmine değil, o stoğun kapasite kullanım oranına ve verimliliğine bağlıdır.
3
Üretim fonksiyonu bağlamında marjinal verimlilikleri karşılaştır.
Tamamlayıcı girdisi (işletme ve bakım) olmayan atıl sermayenin marjinal verimliliği sıfıra yaklaşır ve negatif büyüme etkisi yaratır. Buna karşın, mevcut kapasiteyi işler hale getirecek marjinal bir cari harcama şoku (bakım-onarım), sistemin bütününü çalıştıracağı için çok yüksek pozitif getiri sağlar.
Kamu harcamalarının kompozisyon paradoksunun temelinde, üretim faktörleri (sermaye ve onu işleten cari hizmetler) arasındaki tamamlayıcılık ilişkisinin kopması yatar.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Kompozisyonu, Tamamlayıcılık Etkisi ve Marjinal Verimlilik (Devarajan Paradoksu)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru