Soru

Zorluk: Ortaİskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizinde kullanılan sosyal iskonto oranının (rr) yüksek bir düzeyde belirlenmesi, projelerin seçimi ve ekonomik değerlendirilmesi süreci üzerinde aşağıdakilerden hangisine neden olur?

  1. Gelecekteki net sosyal faydaların bugünkü değerini (PVPV) azaltarak, uzun vadeli projelerin reddedilme olasılığını artırır.Cevap
  2. B
    Gelecekte gerçekleşecek maliyetlerin bugünkü değerini büyüterek projelerin maliyet-fayda oranını iyileştirir.
  3. C
    Toplumun sosyal zaman tercihinin gelecek nesillerin refahına doğru kaydığını ve şimdiki tüketimden vazgeçildiğini varsayar.
  4. D
    Analizde kullanılan iskonto dönemi (tt) ile iskonto oranı arasındaki ters yönlü matematiksel ilişkiyi ortadan kaldırır.
  5. E
    Kamu yatırımlarının artmasıyla birlikte özel sektör yatırımlarının dışlanması (crowding-out) riskini tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

Sosyal iskonto oranının yüksek belirlenmesi, gelecekteki faydaların bugünkü değerini (PV) azaltarak özellikle uzun vadeli projelerin seçilme olasılığını düşürür.
Sosyal iskonto oranı, gelecekteki bir birimlik sosyal faydanın bugün ne kadar değerli olduğunu ölçer. Formül gereği iskonto oranı (rr) yükseldikçe, gelecekteki net faydaların bugünkü değeri (PVPV) azalır. Bu durum, özellikle faydası uzun yıllara yayılan büyük ölçekli altyapı veya çevre projelerinin net bugünkü değerinin negatif çıkmasına veya düşük görünmesine neden olarak bu projelerin reddedilmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Bugünkü değer formülünü analiz etme
PV=Ft(1+r)tPV = \frac{F_t}{(1 + r)^t}
İskonto oranının (rr) paydada yer alması, oran arttıkça sonucun (PVPV) küçüleceğini gösterir.
2
Zaman etkisini (tt) değerlendirme
tt arttıkça (1+r)t(1+r)^t ifadesi geometrik olarak büyür.
Yüksek bir iskonto oranı, uzak gelecekteki faydaların bugünkü değerini çok daha hızlı bir şekilde sıfıra yaklaştırır.
3
Proje türleri üzerindeki etkiyi belirleme
Uzun vadeli projeler aleyhine bir 'yanlılık' oluşur.
Faydası hemen başlayan kısa vadeli projeler yüksek iskonto oranından daha az etkilenirken, faydası yıllar sonra ortaya çıkacak projeler (baraj, ormancılık vb.) elenme riskiyle karşılaşır.

Anahtar Kavram

İskonto Oranı ve Zamanın Değeri İlişkisi

Daha Fazla Pratik

İskonto oranının belirlenmesinde 'Sosyal Zaman Tercihi' ve 'Sermayenin Sosyal Fırsat Maliyeti' yaklaşımları arasındaki farkları inceleyerek hangi yaklaşımın daha yüksek oran ürettiğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla