Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye’de bütçe sisteminin yasal çerçevesinin tarihsel gelişimi sürecinde, 19271927 yılında yürürlüğe giren 10501050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’ndan 20032003 yılında kabul edilen 50185018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na geçişle birlikte bütçe kapsamındaki idarelerin sınıflandırılmasında köklü değişiklikler yapılmıştır. 10501050 sayılı Kanun döneminde genel bütçe dışında yer alan, kendine ait gelirleri bulunan ve özel bir kanunla kurulan idarelerin tabi olduğu "Katma Bütçe" rejimi, 50185018 sayılı Kanun ile aşağıdakilerden hangisine dönüştürülmüştür?

  1. Özel bütçeli idarelerCevap
  2. B
    Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumları
  4. D
    Mahalli idareler
  5. E
    Döner sermayeli işletmeler

Cevap

Katma bütçe uygulaması, 50185018 sayılı Kanun ile birlikte özel bütçeli idareler yapısına dönüştürülmüştür.
Türkiye'de bütçe hukukunun gelişimi sürecinde, bütçe birliğini sağlamak amacıyla 10501050 sayılı Kanun'daki "Katma Bütçe" uygulamasına son verilmiştir. Bu bütçe türüne tabi olan ve kendi gelirleri bulunan kamu kurumları (örneğin Karayolları, Devlet Su İşleri, Üniversiteler), 50185018 sayılı Kanun ile oluşturulan merkezi yönetim bütçesi içerisindeki "Özel Bütçeli İdareler" (IIII sayılı cetvel) grubuna dahil edilmiştir. Bu değişim, bütçenin kapsamını netleştirmiş ve merkezi yönetimin mali kontrolünü modernize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
10501050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu dönemindeki bütçe yapılarını analiz etmek.
Bu dönemde bütçenin "Genel Bütçe" ve "Katma Bütçe" olarak iki ana parçadan oluştuğu tespit edilir.
Yasal çerçevedeki başlangıç noktasını belirlemek için gereklidir.
2
50185018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile getirilen kurumsal sınıflandırmayı incelemek.
Bütçenin "Merkezi Yönetim Bütçesi" çatısı altında II, IIII ve IIIIII sayılı cetveller olarak yapılandırıldığı görülür.
Eski yapıların yeni sistemdeki karşılıklarını bulmak için sınıflandırmanın bilinmesi gerekir.
3
Katma bütçeli idarelerin (Üniversiteler, Karayolları vb.) yeni sistemdeki yerini eşleştirmek.
Bu kurumların merkezi yönetim bütçesi içindeki IIII sayılı cetvele, yani "Özel Bütçeli İdareler" kategorisine aktarıldığı anlaşılır.
Soruda sorulan tarihsel dönüşümün sonucuna ulaşılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Bütçe Kapsamının Tarihsel Dönüşümü (1050'den 5018'e Geçiş)

İpuçları

1
10501050 sayılı Kanun dönemindeki Karayolları Genel Müdürlüğü veya Üniversiteler gibi kurumların statüsünü hatırlayın.
2
50185018 sayılı Kanun merkezi yönetim bütçesini üç cetvele ayırmıştır; Katma Bütçe bu cetvellerden birine aktarılmıştır.
3
IIII sayılı cetvelde yer alan kurumların eski statülerini düşünmek sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun ile getirilen 'Merkezi Yönetim' ve 'Genel Yönetim' kapsam farklarını ve hangi idarenin hangi cetvelde yer aldığını gösteren tabloyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla