Soru

Zorluk: Çok zorBirincil (Faiz Dışı) Açık ve Operasyonel Açık

Bir ekonomide mali yıl sonu itibarıyla merkezi yönetim bütçe giderleri 1.8501.850 milyar TL, bütçe gelirleri ise 1.4501.450 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe giderlerinin 550550 milyar TL’lik kısmını faiz ödemeleri oluşturmaktadır. Yıllık enflasyon oranının %25\%25 olduğu ve dönem başı toplam kamu borç stokunun 1.2001.200 milyar TL seviyesinde bulunduğu bir durumda, bu ekonominin "operasyonel dengesi" aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 100100 milyar TL açıkCevap
  2. B
    150150 milyar TL fazla
  3. C
    400400 milyar TL açık
  4. D
    250250 milyar TL açık
  5. E
    5050 milyar TL fazla

Cevap

Ekonominin operasyonel dengesi 100100 milyar TL açıktır.
Doğru cevap olan ifade, operasyonel dengeyi doğru bir şekilde 100100 milyar TL açık olarak tanımlamaktadır. Hesaplama aşamasında bütçe açığı olan 400400 milyar TL'ye, borç stokundaki enflasyon kaynaklı erimeyi temsil eden 300300 milyar TL (1.200×%251.200 \times \%25) eklendiğinde (veya birincil fazla olan 150150 milyar TL'den reel faiz olan 250250 milyar TL çıkarıldığında) operasyonel dengenin 100100 milyar TL açık verdiği görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam bütçe dengesini hesapla
1.4501.850=4001.450 - 1.850 = -400 milyar TL (Bütçe Açığı)
Operasyonel dengeye ulaşmak için öncelikle baz alınan nominal bütçe dengesi belirlenmelidir.
2
Birincil (faiz dışı) dengeyi hesapla
1.450(1.850550)=1.4501.300=+1501.450 - (1.850 - 550) = 1.450 - 1.300 = +150 milyar TL (Birincil Fazla)
Faiz dışı harcamalar çıkarılarak mali performansın faiz hariç durumu saptanır.
3
Faiz ödemelerinin enflasyon payını hesapla
1.200×0,25=3001.200 \times 0,25 = 300 milyar TL
Yüksek enflasyon dönemlerinde faiz ödemelerinin bir kısmı borcun reel değerini korumaya yöneliktir; bu kısım borç stokunun enflasyonla çarpımıdır.
4
Reel faiz ödemelerini bul
550300=250550 - 300 = 250 milyar TL
Nominal faizden enflasyon payı çıkarılarak devletin üzerindeki gerçek faiz yükü hesaplanır.
5
Operasyonel dengeyi hesapla
150250=100150 - 250 = -100 milyar TL (Açık)
Operasyonel denge, birincil dengeden reel faizlerin çıkarılmasıyla (veya bütçe açığına enflasyon payının eklenmesiyle) bulunur: 400+300=100-400 + 300 = -100.

Anahtar Kavram

Operasyonel denge, yüksek enflasyon ortamında nominal bütçe açığının yanıltıcı etkisini gidermek için borç stokunun enflasyon nedeniyle uğradığı reel değer kaybının hesaba katılmasıdır.
Bu soruyu puanla