Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Türkiye Cumhuriyeti’nin bütçe hukukuna ilişkin anayasal süreci değerlendirildiğinde; bütçe disiplinini korumak amacıyla, yasama organı üyelerinin bütçe kanun teklifleri üzerinde gider artırıcı veya gelir azaltıcı önerilerde bulunma yetkisi ilk kez hangi anayasal düzenleme ile açıkça kısıtlanmıştır?

  1. A
    19211921 Anayasası dönemi
  2. B
    19241924 Anayasası dönemi
  3. 19611961 Anayasası dönemiCevap
  4. D
    19821982 Anayasası'nın 20172017 öncesi dönemi
  5. E
    20172017 Anayasa Değişikliği sonrası dönem

Cevap

Gider artırıcı veya gelir azaltıcı önerilerde bulunma yasağı ilk kez 19611961 Anayasası ile getirilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti anayasa tarihinde, bütçe disiplinini sağlamak amacıyla milletvekillerinin genel kurulda bütçe kanun tasarıları/teklifleri üzerinde giderleri artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerge vermeleri ilk kez 19611961 Anayasası (9494. madde) ile yasaklanmıştır. Bu düzenleme, yasama organının bütçe üzerindeki 'tadil yetkisini' mali istikrar adına kısıtlayan devrim niteliğinde bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası dönemindeki bütçe hakkı uygulamasını analiz et.
19241924 döneminde milletvekillerinin bütçe rakamlarını değiştirme (tadil) yetkisinin oldukça geniş olduğu ve anayasal bir kısıtlama bulunmadığı görülür.
O dönemdeki 'Meclisin üstünlüğü' anlayışı, bütçe hakkının kısıtlanmasına izin vermemiştir.
2
19611961 Anayasası'nın mali hükümlerini ve bütçe sürecini incele.
Anayasa'nın 9494. maddesinde bütçe görüşmeleri sırasında genel kurulda gider artırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerin yapılamayacağı hükmü saptanır.
Mali disiplini korumak ve yürütmenin bütçe dengesini yasama organının popülist müdahalelerinden korumak amaçlanmıştır.
3
19611961 düzenlemesini sonraki anayasalarla karşılaştır.
Bu yasağın 19821982 Anayasası'nın 161161. maddesinde ve 20172017 değişikliklerinde de aynen korunduğu ancak 'ilk kez' getirilme tarihinin 19611961 olduğu doğrulanır.
Soru kökündeki 'ilk kez' ifadesi bizi düzenlemenin başlangıç noktasına götürür.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Anayasal Sınırlandırılması ve Mali Disiplin

Daha Fazla Pratik

1961 Anayasası'ndaki 'Karma Bütçe Komisyonu'nun üye sayısı ve yapısı ile 1982 Anayasası'ndaki Bütçe Komisyonu yapısını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Bu konudan daha fazla soru