Soru

Zorluk: OrtaGelir Dağılımında Adalet Amacı

Kapsamlı bir makroekonomik restorasyon programı dâhilinde, vergi sisteminde yer alan ve sektörel farklılıklara dayanan tüm kazanç istisnaları yürürlükten kaldırılarak aynı düzeyde gelir elde eden mükelleflerin eşit oranda vergi ödemesi güvence altına alınmıştır. Eş zamanlı olarak, toplumun en alt gelir grubunda yer alan hanelerin dezavantajlı konumunu gidermek maksadıyla bu kesimlere yönelik artan oranlı nakdi sosyal transfer mekanizması devreye sokulmuştur.

Buna göre, yürürlüğe konulan bu iki mali araç, maliye politikasının gelir dağılımında adaleti sağlama amacı kapsamında sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilen kavramları tesis etmeye yöneliktir?

  1. Yatay adalet – Dikey adaletCevap
  2. B
    Kaynak tahsisinde etkinlik – Ekonomik istikrar
  3. C
    Fiyat istikrarı – Tam istihdam
  4. D
    Fonksiyonel bölüşüm – Kişisel bölüşüm
  5. E
    Otomatik istikrar sağlayıcılar – İradi maliye politikası

Cevap

Doğru cevap, aynı gelire sahip olanların eşit vergilendirilmesini ifade eden 'Yatay adalet' ile farklı gelire sahip olanlara farklı muamele yapılmasını (örneğin yoksullara transfer ödemesi) ifade eden 'Dikey adalet' kavramlarını sırasıyla içeren seçenektir.
Vergi istisnalarının kaldırılarak aynı gelir seviyesindeki bireylerin eşit vergilendirilmesi, ödeme güçleri aynı olanların aynı mali yükümlülüğe tabi tutulmasını ifade eden yatay adaletin bir gereğidir. Toplumun en alt gelir grubuna yönelik artan oranlı sosyal transfer ödemeleri yapılması ise, gelir seviyeleri farklı olan bireyler arasındaki uçurumu daraltmayı amaçlayan dikey adaletin temel uygulamalarından biridir. Bu nedenle sırasıyla yatay ve dikey adalet kavramları hedeflenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki ilk mali düzenlemenin (aynı düzeyde gelir elde eden mükelleflerin eşit oranda vergi ödemesi) analiz edilmesi
Bu durumun 'Yatay Adalet' kavramına karşılık geldiği tespit edilir.
Yatay adalet ilkesi, eşit ödeme gücüne sahip olan bireylerin eşit vergi yükü ile karşılaşmasını gerektirir.
2
Soru kökündeki ikinci mali düzenlemenin (alt gelir grubuna artan oranlı nakdi sosyal transfer yapılması) analiz edilmesi
Bu durumun 'Dikey Adalet' kavramına karşılık geldiği tespit edilir.
Dikey adalet ilkesi, farklı ödeme gücüne sahip olan bireylerin farklı vergi yüklerine katlanmasını veya dezavantajlı grupların sosyal transferlerle desteklenerek eşitsizliklerin azaltılmasını ifade eder.
3
Bulunan iki kavramın soruda istenen sıraya göre birleştirilmesi
Sırasıyla: Yatay adalet - Dikey adalet eşleşmesine ulaşılır.
Soru kökü 'sırasıyla' ifadesini kullanarak kavramların kronolojik veya anlatım sırasına göre eşleştirilmesini zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımında Adalet (Yatay ve Dikey Adalet İlkeleri)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla