Examkin

Soru

Zorluk: Zorİskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Bir kamu kurumu, 5050 yıl sürecek büyük ölçekli bir bölgesel kalkınma ve altyapı projesi için maliyet-fayda analizi gerçekleştirmektedir. Kurum uzmanları, projenin gelecekteki fayda ve maliyetlerini enflasyondan arındırılmış reel (sabit) fiyatlar üzerinden hesaplamıştır. Ancak bu nakit akışlarını bugünkü değere indirgerken iskonto oranı olarak piyasadaki nominal devlet tahvili faiz oranını kullanmışlardır.

Bu analizin metodolojik yapısı ve ortaya çıkaracağı sonuç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Reel hesaplanan nakit akışlarının enflasyon riskini barındıran nominal bir oranla iskonto edilmesi, projenin net bugünkü değerinin yapay olarak çok düşük çıkmasına ve sosyal açıdan verimli uzun vadeli yatırımların reddedilmesine neden olur.Cevap
  2. B
    Sabit fiyatlarla hesaplanan nakit akışlarında yüksek piyasa faiz oranının kullanılması, projenin fayda-maliyet oranını matematiksel olarak büyüterek kamu kaynaklarının israf edilmesine yol açar.
  3. C
    Yüksek bir nominal iskonto oranının seçilmesi, teorik olarak toplumsal zaman tercihinde gelecek nesillerin refahına mevcut nesillerden daha fazla ağırlık verildiği anlamına gelir.
  4. D
    Kamu harcamalarının temel amacı finansal getiri sağlamak olduğundan, nakit akışlarına piyasadaki en yüksek nominal getiri oranının uygulanması kamu tercihi açısından isabetli bir karar alma kuralıdır.
  5. E
    Projenin faydaları elli yıllık geniş bir zamana yayıldığından, iskonto işlemi formülde zaman değişkeni (tt) sabit tutularak sadece ilk yatırım yılı için yapılmalıdır.

Cevap

Reel hesaplanan nakit akışlarının enflasyon riskini barındıran nominal bir oranla iskonto edilmesi, projenin net bugünkü değerinin yapay olarak çok düşük çıkmasına ve sosyal açıdan verimli uzun vadeli yatırımların reddedilmesine neden olur.
Doğru yaklaşım, yatırım projelerinin değerlendirilmesinde 'tutarlılık' ilkesinin korunmasıdır. Uzmanlar fayda ve maliyetleri reel (enflasyondan arındırılmış) fiyatlarla ifade ettiğine göre, iskonto oranı da mutlaka reel oran olmalıdır. Nominal tahvil faizi, içinde enflasyon risk primini barındırdığı için reel orana göre oldukça yüksektir. Paydadaki oranın haksız yere yüksek tutulması, elde edilecek nakit akışlarının bugünkü değerini yapay biçimde düşürecek ve uzun vadede topluma net fayda sağlayacak projelerin reddedilmesi gibi hatalı bir karara neden olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Nakit akışları ile iskonto oranının uyumluluk ilkesini analiz et.
Maliyet-fayda analizinde tutarlılık esastır; reel nakit akışları reel iskonto oranıyla, nominal nakit akışları ise nominal iskonto oranıyla indirgenmelidir.
Elmalarla armutların toplanmaması kuralı gereği, enflasyondan arındırılmış değerler (pay) enflasyon beklentisi içeren bir oranla (payda) işleme sokulamaz.
2
Nominal oranın kullanılmasının matematiksel etkisini belirle.
Nominal faiz oranları, reel oranlara kıyasla enflasyon primini barındırdığı için daha yüksektir. Yüksek iskonto oranı formülde paydayı büyütecektir.
NBD=∑NakitAkisit(1+r)tNBD = \sum \frac{Nakit Akisi_t}{(1+r)^t} formülünde rr (iskonto oranı) yapay olarak büyük alınırsa, kesrin değeri hızla düşer.
3
Bu matematiksel hatanın politika sonucunu değerlendir.
Gelecek yıllarda elde edilecek toplumsal faydaların bugünkü değeri sıfıra çok yakın çıkacağı için, uzun vadeli fayda sağlayan kamu projeleri (örneğin altyapı, çevre) haksız yere reddedilecektir.
Toplumsal projelerde uzun vadeli faydalar kritiktir; aşırı iskonto bu faydaları analizde değersizleştirir.

Anahtar Kavram

Sosyal İskonto Oranı, Reel ve Nominal Faiz Uyumu, Toplumsal Zaman Tercihi
Bu soruyu puanla

Konular

İskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Bu konudan daha fazla soru