Soru

Zorluk: OrtaCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde devletin egemenlik gücünü (imperiumimperium) kullanma derecesi ve işlemin tabi olduğu hukuki rejim temel bir ayraçtır. Kamu hizmetlerinden yararlananların ödediği ve "yarı cebri" olarak nitelendirilen harçlar gibi gelirlerin aksine; devletin piyasa aktörü gibi hareket ederek, rızaya dayalı akdi bir ilişki çerçevesinde elde ettiği gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Harçlar
  2. B
    Şerefiyeler
  3. Mülk ve Teşebbüs GelirleriCevap
  4. D
    Parafiskal Gelirler
  5. E
    Resimler

Cevap

Mülk ve Teşebbüs Gelirleri
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin sahip olduğu taşınır ve taşınmazları kiralaması veya işletmesi sonucunda elde ettiği gelirlerdir. Bu süreçte devlet, egemenlik gücünü kullanmak yerine piyasadaki herhangi bir ekonomik aktör gibi rızai sözleşmeler yaparak gelir elde eder, bu nedenle iradi bir gelirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin hukuki rejimini belirle
İradi gelirler, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek özel hukuk hükümlerine tabi işlemler yapmasıyla doğar.
Cebri gelirler kamu hukukuna, iradi gelirler özel hukuka dayanır.
2
Egemenlik gücü (imperium) kullanımını analiz et
İradi gelirlerde devlet egemenlik gücünü kullanmaz; piyasa koşullarında tarafların rızasına dayalı bir akdi ilişki (sözleşme) kurulur.
Soruda istenen 'rızaya dayalı akdi ilişki' ifadesi iradi gelirleri işaret eder.
3
Seçenekleri bu kriterlere göre süz
Harç, resim, şerefiye ve parafiskal gelirler kamu gücüne dayanan cebri gelirlerdir; ancak mülk ve teşebbüs gelirleri (kira, satış, kar vb.) iradi niteliktedir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin mülkiyetindeki varlıkları piyasada değerlendirmesi sonucu oluşur.

Anahtar Kavram

Cebri gelirler devletin egemenlik gücüne (imperiumimperium) ve kamu hukukuna dayanırken; iradi gelirler özel hukuk hükümlerine ve rızai sözleşmelere dayanır.
Bu soruyu puanla