Soru

Zorluk: OrtaCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanması veya sahip olduğu iktisadi işletmelerin piyasaya sunduğu mal ve hizmetlerin bedeli karşılığında elde edilen gelirlerin, 'cebri' ve 'iradi' gelir ayrımı bakımından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bu gelirler, devletin egemenlik gücüne (imperium) başvurmadan, özel hukuk hükümleri çerçevesinde ve rızai bir temelde elde ettiği iradi gelirlerdir.Cevap
  2. B
    Bu gelirler, kamu gücüne dayanılarak toplanan ve devlet bütçesi dışında yönetilen parafiskal gelirlerdir.
  3. C
    Bu gelirler, kamu hizmetinden yararlananların bu hizmet karşılığında ödediği harçlar gibi yarı-cebri niteliktedir.
  4. D
    Bu gelirler, yapılan bir bayındırlık hizmeti sonucu taşınmaz değerindeki artış nedeniyle alınan şerefiyelerdir.
  5. E
    Bu gelirler, devletin tek taraflı iradesiyle belirlediği ve kamu düzenini sağlamak amacıyla tahsil edilen cebri gelirler grubuna girer.

Cevap

Söz konusu gelirler, devletin egemenlik gücüne (imperium) dayanmadan, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği iradi (rızai) gelirlerdir.
Doğru seçenek, mülk ve teşebbüs gelirlerinin temel niteliğini yansıtmaktadır. Bu gelirler, devletin egemenlik gücünü (imperium) kullanmadığı, bunun yerine bir özel hukuk kişisi (fiscus) gibi rızai bir sözleşme çerçevesinde piyasadan elde ettiği gelirlerdir. Vergi, harç ve şerefiye gibi cebri gelirlerin aksine, bu gelirlerde karşılıklılık esastır ve tarafların irade beyanı belirleyicidir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin kaynağını ve elde ediliş yöntemini analiz etme
Mülk kiralaması ve iktisadi işletme ürün satışı, rızai temele dayalı işlemlerdir.
Cebri ve iradi ayrımındaki temel kriter devletin hangi sıfatla (imperium/fiscus) hareket ettiğidir.
2
Hukuki rejimi belirleme
Bu işlemler özel hukuk hükümlerine ve sözleşme serbestisine tabidir.
İradi gelirlerde devlet, bir özel hukuk kişisi gibi piyasa aktörü olarak faaliyet gösterir.

Anahtar Kavram

İradi Gelirler (Mülk ve Teşebbüs Gelirleri)

Daha Fazla Pratik

Cebri ve iradi gelir ayrımını pekiştirmek için 'Özel Hukuk Gelirleri' ve 'Kamu Hukuku Gelirleri' ayrımı ile olan paralelliği inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla