Soru

Zorluk: OrtaVerginin Mahiyeti ve Amaçları

Kamu gelirleri teorisinde, verginin diğer kamu gelirlerinden (harç, resim, şerefiye vb.) ayrılan yapısal özellikleri 'mahiyeti' olarak adlandırılırken; vergi uygulamasıyla ulaşılmak istenen hedefler 'amaçları' olarak tanımlanır. Buna göre, verginin mahiyeti ve amaçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Verginin karşılıksız olması, mükellefin ödediği vergi tutarı nispetinde kamu hizmetlerinden öncelikli yararlanma hakkı kazanması anlamına gelir.
  2. Verginin karşılıksız olması, bireyin ödediği vergi ile devletten aldığı hizmetler arasında doğrudan ve bireysel bir karşılık ilişkisinin bulunmamasını ifade eder.Cevap
  3. C
    Verginin sadece hazineye gelir sağlamak amacıyla toplanması, verginin ekstra-fiskal (sosyal-ekonomik) amacını oluşturur.
  4. D
    Verginin cebri olma özelliği, verginin mükellefler tarafından kamu hizmetlerine gönüllü bir katılım payı olarak ödenmesini öngörür.
  5. E
    Parafiskal gelirler, vergi gibi genel bütçe içinde yer alan ve doğrudan merkezi yönetim tarafından her türlü kamu gideri için kullanılan gelirlerdir.

Cevap

Verginin karşılıksız olması, bireyin ödediği vergi ile devletten aldığı hizmetler arasında doğrudan ve bireysel bir karşılık ilişkisinin bulunmamasını ifade eder.
Verginin mahiyetinde yer alan 'karşılıksız olma' ilkesi, mükellefin ödediği vergi karşılığında devletten kendisine özel, doğrudan ve ölçülebilir bir hizmet sunulmasını talep edemeyeceği anlamına gelir. Bu durum vergiyi, karşılığında belirli bir hizmetin sunulduğu harç gibi diğer kamu gelirlerinden ayıran en temel özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Verginin mahiyetini (yapısal unsurlarını) analiz et.
Vergi; cebri, karşılıksız, parasal ve egemenlik gücüne dayanan bir gelirdir.
Vergiyi diğer gelirlerden ayıran en önemli fark, karşılığında doğrudan bir hizmet vaat edilmemesidir.
2
Verginin amaçlarını (fonksiyonlarını) sınıflandır.
Mali (fiskal) amaç gelir sağlamak, ekstra-fiskal amaç ise sosyal/ekonomik düzenleme yapmaktır.
Soruda amaçlar ve mahiyet arasındaki kavramsal tutarlılık sorgulanmaktadır.
3
Seçeneklerdeki kavramsal hataları belirle.
Karşılıksızlık, cebrilik ve amaç tanımlarındaki yanlış eşleşmeleri eleyerek doğru tanımı bul.
Verginin karşılıksızlığı, ödeyen ile devlet arasında bireysel bir 'hizmet bedeli' ilişkisi olmadığını doğrular.

Anahtar Kavram

Verginin Karşılıksızlık ve Cebrilik Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla