Soru

Zorluk: ZorGerçek Artış Nedenleri

Bir ülkeye ait Orta Vadeli Mali Plan değerlendirmesinde, kamu harcamalarındaki genişlemeye kaynaklık eden şu dinamikler tespit edilmiştir:

I. Kamusal hizmetlerin sunumunda ayni ödeme usullerinin terk edilerek tamamen nakdi işlem sistemine geçilmesi
II. Ortalama yaşam beklentisindeki yükselişin bir sonucu olarak, uzun dönemli yaşlı bakım hizmetlerinin doğrudan kamu sektörü tarafından üstlenilmesi
III. Mali mevzuatta yapılan değişiklik ile daha önce net usulle muhasebeleştirilen bazı kurumsal faaliyetlerin brüt usule göre bütçelendirilmesi
IV. Kırsal alanlardan sanayi havzalarına yönelen göç hareketlerinin tetiklediği yeni kentsel altyapı ve güvenlik yatırımlarının gerçekleştirilmesi

Maliye teorisinde yer alan kamu giderlerindeki artış yaklaşımları dikkate alındığında, yukarıdaki dinamiklerden hangileri devletin ekonomideki reel (gerçek) yükünü ve fonksiyonel hacmini genişleten nedenler arasında sınıflandırılır?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve III
  4. II ve IVCevap
  5. E
    III ve IV

Cevap

Devletin ekonomideki reel yükünü ve fonksiyonel hacmini genişleten gerçek artış nedenleri, II. ve IV. öncüllerde verilen demografik yapı değişimi ve kentleşme olgularıdır.
Gerçek artış, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin miktarında, kalitesinde veya türünde meydana gelen fiili bir genişlemeyi ifade eder. II. öncüldeki yaşlı bakım hizmetlerinin devletçe üstlenilmesi (sosyal devlet ve demografik yapı değişimi) ile IV. öncüldeki sanayileşme ve göç kaynaklı altyapı yatırımları (ekonomik nedenler) devletin ekonomideki kaynak kullanımını ve fonksiyonlarını fiilen artırır. Bu durumlar devletin gerçek hacmini genişletir.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçek ve görünüşte artış ayrımının temel kriterini belirlemek.
Devletin sunduğu mal ve hizmetlerin miktarında, türünde veya kalitesinde fiili bir artış olup olmadığı tespit edilir.
Gerçek artış devletin fonksiyonel olarak genişlemesini ifade ederken, görünüşte artış sadece rakamsal/nominal bir büyümeyi yansıtır.
2
I. ve III. öncüllerin niteliğini analiz etmek.
Nakdi usule geçiş (parasal ekonominin genişlemesi) ve brüt bütçeleme (bütçe tekniği değişikliği) devletin hizmet hacmini değiştirmez, sadece bütçe büyüklüğünü kağıt üzerinde şişirir.
Bunlar görünüşte artış nedenleridir.
3
II. ve IV. öncüllerin niteliğini analiz etmek.
Devletin yaşlı bakımını üstlenmesi (yeni bir sosyal hizmet) ve göç nedeniyle yeni altyapı yatırımları yapması (yeni fiziki hizmetler) fiili bir kaynak tahsisidir.
Bunlar sırasıyla sosyal ve ekonomik gerçek artış nedenleridir.
4
Gerçek artış nedenlerini içeren doğru kombinasyonu seçmek.
Sadece II ve IV numaralı öncüller gerçek artış niteliği taşır.
Soru metninde reel (gerçek) yükü genişleten unsurlar sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Görünüşte Artış Ayrımı
Bu soruyu puanla