Genel ekonomik koşullardaki iyileşmeye bağlı olarak piyasa faiz oranlarında belirgin ve kalıcı bir düşüş yaşanmıştır. Bu elverişli ortamı değerlendirmek isteyen mali otorite, önceden ihraç etmiş olduğu ve vadesine henüz zaman bulunan yüksek getirili kamu borçlanma senetlerini erken itfa etme kararı almıştır. Hazine, alacaklılara bir duyuru yaparak ellerindeki senetleri yeni çıkarılacak daha düşük faizli senetlerle değiştirebileceklerini veya dileyen yatırımcıların anapara bedellerini derhal nakden tahsil edebileceklerini bildirmiştir.
Buna göre, uygulanan kamu borç yönetimi operasyonunun literatürdeki karşılığı ve bu operasyonun başarıyla sonuçlanabilmesi için gereken temel koşul aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- AKonsolidasyon (tahkim) — Kısa vadeli ve dalgalı karakterdeki borçların uzun vadeli senetlere dönüştürülmesi için ek teşvikler sağlanması
- Bİhtiyari (gönüllü) değiştirim — Yeni ihraç edilecek senetlerin faiz oranının, yatırımcıyı çekmek amacıyla piyasadaki cari faiz oranlarından daha yüksek belirlenmesi
- Seçimlik (fakültatif) değiştirim — Hazinenin, nakit ödeme tercihini kullanacak yatırımcıları karşılayabilecek güçlü bir likidite rezervine sahip olmasıCevap
- DCebri (zorunlu) değiştirim — Devletin egemenlik hakkına dayanarak borç ödemelerini tek taraflı olarak belirli bir süre askıya aldığını ilan etmesi
- EMonetizasyon (paraya çevirme) — Borcun tasfiyesi sürecinde yaratılan emisyon artışının ve enflasyonist etkinin mali otorite tarafından kontrol altında tutulması
Cevap
İşlem 'Seçimlik (fakültatif) değiştirim' olup, başarısı Hazinenin nakit çıkışlarını karşılayacak likiditeye sahip olmasına bağlıdır.
Soruda verilen durumda mali otorite, erken itfa hakkını kullanarak yatırımcıyı ya parayı nakden almaya ya da düşük faizli yeni senedi kabul etmeye mecbur bırakmıştır. Ancak yatırımcıya 'nakit alma' imkânı tanıdığı için bu işlem 'seçimlik (fakültatif) değiştirim' olarak adlandırılır. Bu işlemin piyasada bir likidite krizine yol açmadan başarıya ulaşabilmesi için, nakit ödeme talep edecek yatırımcılara ödenecek tutarı anında karşılayacak düzeyde güçlü bir hazine likiditesinin bulunması zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fakültatif (Seçimlik) Konversiyon İşlemleri ve Başarı Koşulları