Examkin

Soru

Zorluk: ZorLorenz Eğrisi

Bir ekonomide kamu otoritesi, bütçe açıklarını ivedilikle finanse etmek amacıyla dolaysız vergilerde yapısal bir indirime giderken, istisnasız tüm mal ve hizmet teslimlerini kapsayan tek oranlı bir genel tüketim vergisini yürürlüğe koymuştur.

Kişisel gelir dağılımı analizinde kullanılan grafiksel gösterimde; mutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasında kalan bölge "A", Lorenz eğrisinin altında kalan bölge ise "B" olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, gerçekleştirilen bu maliye politikası hamlesinin ardından teorik olarak Lorenz eğrisinin konumu, geometrik alanların değişimi ve G=AA+BG = \frac{A}{A+B} formülü ile hesaplanan Gini katsayısının alacağı yeni değere ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşarak karnı genişler, formüldeki 'A' bölgesi büyür ve Gini katsayısı 1 değerine doğru yaklaşarak gelir eşitsizliğinin derinleştiğini gösterir.Cevap
  2. B
    Uygulanan vergi politikası alt gelir grupları aleyhine bir tablo yarattığından Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır, ancak bu durum Gini katsayısının tam eşitsizlik durumu olan 0'a yaklaşmasıyla sonuçlanır.
  3. C
    Tek oranlı genel tüketim vergisi vergi yükünü tüm topluma oransal olarak eşit dağıttığı için Lorenz eğrisi 45∘45^{\circ}'lik doğruya yaklaşır, 'A' alanı daralır ve Gini katsayısı 0'a doğru geriler.
  4. D
    Bu hamle piyasa mekanizmasının kaynak tahsisindeki etkinliğini güçlendireceğinden, Lorenz eğrisinin geometrik formu değişmez ve Gini katsayısı sabit kalırken yalnızca 'B' bölgesinin ekonomik hacmi genişler.
  5. E
    Eşitsizliğin artmasıyla birlikte Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna daha paralel hale gelerek esnekliğini kaybeder, 'B' alanı genişlerken 'A' alanı daralır ve Gini katsayısı 1'e yaklaşır.

Cevap

Dolaysız vergilerin azaltılıp dolaylı vergilerin artırılması gelir dağılımını bozacağından; Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır, A alanı genişler ve Gini katsayısı 1'e (tam eşitsizlik) yaklaşır.
Vergi sisteminde dolaysız vergilerden dolaylı (tüketim) vergilere geçiş yapılması, marjinal tüketim eğilimi yüksek olan alt gelir gruplarının vergi yükünü artırır ve gelir dağılımını bozar. Bu regresif etki sonucunda gelir eşitsizliği artar. Geometrik olarak eşitsizliğin artması, Lorenz eğrisinin 45∘45^{\circ}'lik mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşması anlamına gelir. Eğri uzaklaştıkça aradaki 'A' bölgesi genişler. Gini katsayısı (G=AA+BG = \frac{A}{A+B}) 'A' alanının toplam üçgen alana (A+B) bölünmesiyle bulunduğundan, 'A'nın büyümesi katsayıyı artırarak mutlak eşitsizliği temsil eden 1'e yaklaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin gelir dağılımına etkisini belirle.
Dolaysız vergilerin (gelir vergisi gibi) azaltılıp, tek oranlı tüketim vergilerinin (dolaylı vergi) getirilmesi, vergi yükünü düşük gelirlilerin üzerine yıkar. Bu durum gelir dağılımında adaletsizliği artırır (regresif etki).
Maliye politikasında dolaylı vergilerin ağırlığının artması her zaman gelir dağılımını bozucu bir etkiye sahiptir.
2
Eşitsizlik artışının Lorenz eğrisindeki geometrik yansımasını analiz et.
Gelir dağılımı bozulduğunda, Lorenz eğrisi 45∘45^{\circ}'lik mutlak eşitlik doğrusundan daha fazla uzaklaşarak dışa doğru kavis yapar (karnı genişler).
Lorenz eğrisi, nüfusun kümülatif yüzdesi ile gelirin kümülatif yüzdesini eşleştirir; eşitsizlik arttıkça alttaki %80'lik kesim gelirin çok daha küçük bir kısmını alır, bu da eğriyi aşağı ve sağa çeker.
3
Eğrinin hareketinin A ve B alanlarına ile Gini katsayısına etkisini formül üzerinden hesapla.
Eğri dışa doğru sarktığında, mutlak eşitlik doğrusu ile eğri arasındaki 'A' alanı büyürken, altta kalan 'B' alanı küçülür. G=AA+BG = \frac{A}{A+B} formülünde pay (A) büyüdüğü için Gini katsayısı artar ve mutlak eşitsizliği ifade eden 1 değerine doğru yaklaşır.
Gini katsayısı 0 ile 1 arasında değer alır. 0 mutlak eşitliği, 1 ise mutlak eşitsizliği simgeler.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımı Ölçütleri ve Vergi Politikalarının Dağılımsal Etkileri
Bu soruyu puanla

Konular

Lorenz Eğrisi

Bu konudan daha fazla soru