Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bütçe hakkının halkın temsilcilerinden oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ait olduğu ve bütçenin her yıl bir kanunla yürütüleceği ilkesinin sistemli bir şekilde düzenlendiği ilk Cumhuriyet anayasası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    18761876 tarihli Kanun-i Esasi
  2. B
    19211921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)
  3. 19241924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)Cevap
  4. D
    19611961 Anayasası
  5. E
    19821982 Anayasası

Cevap

19241924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Türkiye Cumhuriyeti'nde bütçe hakkının ve bütçe sürecinin anayasal düzeyde sistemli bir şekilde düzenlendiği ilk metindir.
Türkiye Cumhuriyeti'nde bütçe hakkının anayasal güvence altına alınması ve bütçe sürecinin (hazırlanma, görüşülme, onaylanma) kapsamlı bir şekilde kanunî bir çerçeveye oturtulması ilk kez 19241924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) ile gerçekleşmiştir. Bu anayasada bütçenin her yıl TBMM'ye sunulacağı ve kanunla kesinleşeceği açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye bütçe tarihinin anayasal gelişim aşamalarını kronolojik olarak değerlendirin.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte bütçe hakkının gelişim süreci belirlenir.
Soru bütçe hakkının kurumsallaştığı "ilk" Cumhuriyet anayasasını sormaktadır.
2
Cumhuriyet döneminin ilk anayasası olan 19211921 Anayasası'nı inceleyin.
19211921 Anayasası'nın savaş dönemi şartları nedeniyle bütçeye ilişkin detaylı madde içermediği görülür.
Yanlış bir başlangıç noktası seçilmemelidir.
3
19241924 Anayasası'nın bütçe ile ilgili 9595 ve 9696. maddelerini analiz edin.
Bütçenin yıllık olması, TBMM tarafından onaylanması ve bir kanun niteliği taşıması gibi temel ilkelerin burada yer aldığı saptanır.
Anayasal düzeydeki ilk sistemli düzenleme bu metinde somutlaşmıştır.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Anayasal Gelişimi

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının ilk kez yasal bir metinde (Kanun-i Esasi) yer alması ile Cumhuriyet dönemindeki gelişimini karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla