Soru

Zorluk: OrtaNiskanen Bürokrasi Modeli

William Niskanen tarafından geliştirilen "Bürokrasi Modeli" kapsamında, kamu kesimindeki arz yönlü genişlemeyi açıklayan temel mekanizma ve bu süreçte bürokratların hedeflediği çıktı düzeyi aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?

  1. Bürokratlar bütçelerini maksimize etmeyi hedeflerler ve bu durum toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC), sosyal optimalin üzerindeki bir çıktı düzeyine yol açar.Cevap
  2. B
    Bürokratlar seçmen desteğini artırmak için oy maksimizasyonuna odaklanırlar ve bu durum mali illüzyon nedeniyle kamu harcamalarının görünüşte artmasına neden olur.
  3. C
    Kamu harcamaları, sanayileşme ve ekonomik kalkınmanın bir sonucu olarak devletin sunduğu hizmetlerin organik ve sürekli artmasıyla yükselir.
  4. D
    Savaş ve kriz gibi dönemlerde kamu harcamaları aniden artar ve bu sarsıntı bittikten sonra harcamalar vergi toleransındaki artış nedeniyle eski seviyesine dönmez.
  5. E
    Kamu kesiminde işgücü verimliliğinin artırılamaması ancak ücretlerin yükselmesi, harcamaların yapısal bir maliyet artışına uğramasına yol açar.

Cevap

Bürokratların bütçelerini maksimize etme çabası, toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) ve sosyal optimal düzeyin aşıldığı bir çıktı seviyesine neden olur.
Bürokrasi modelinde temel varsayım, bürokratların kurumlarının bütçesini maksimize etmeye çalışmalarıdır. Bürokratlar, hizmet sunumunda tekel konumunda olmalarını kullanarak, siyasetçilere (sponsorlara) 'ya hep ya hiç' şeklinde teklifler götürürler. Bu süreçte üretim düzeyi, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MB=MCMB = MC) sosyal optimal noktasında durmak yerine, toplam faydanın toplam maliyeti ancak karşıladığı (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletilir. Bu durum, kamu hizmetlerinin aşırı üretimi ve kaynakların verimsiz kullanımı ile sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Bürokratik motivasyonun belirlenmesi
Bürokratlar; maaş, prestij, makam ve güç gibi unsurları maksimize etmek için bütçeyi (BudgetMaximizationBudget Maximization) temel araç olarak kullanırlar.
Niskanen modeline göre bürokratın faydası bütçe büyüklüğü ile doğru orantılıdır.
2
Arz ve talep dengesinin (İkili Tekel) analizi
Bürokrat hizmetin tek sağlayıcısı (tekel), sponsor/meclis ise tek alıcısı (monopson) konumundadır.
Bilgi asimetrisi sayesinde bürokrat, sponsorun toplam faydasının tamamını sömürecek bir bütçe teklifi sunabilir.
3
Çıktı düzeyinin sosyal optimal ile karşılaştırılması
Sosyal optimal MB=MCMB = MC (Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet) noktasındayken; bürokrat TB=TCTB = TC noktasına kadar üretimi zorlar.
Toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu noktada net sosyal fayda sıfırdır ancak bütçe büyüklüğü maksimumdur; bu da kaynak tahsisinde etkinliğin bozulması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Bütçe Maksimizasyonu

İpuçları

1
Bürokratların motivasyonunu düşünün: Onlar için daha büyük bir kurum ve daha fazla ödenek ne anlama gelir?

Daha Fazla Pratik

Niskanen modelindeki bütçe maksimizasyonu davranışını, bürokratın 'X-Verimsizliği' (X-Inefficiency) kavramıyla nasıl ilişkilendirebileceğinizi araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla