Kamu maliyesi literatüründe gelirlerin 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak tasnif edilmesinde temel kriter; devletin geliri elde ederken egemenlik gücünü () kullanıp kullanmaması ve işlemin tabi olduğu hukuki rejimdir. Cebri gelirler kamu hukuku rejimine tabi olup tek taraflı iradeyle belirlenirken; iradi gelirler özel hukuk hükümlerine ve akdi (sözleşmeye dayalı) ilişkilere dayanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin bir kamu otoritesi sıfatıyla değil, mülkiyet hakkına dayalı bir iktisadi aktör olarak elde ettiği iradi (rızai) bir gelirdir?
- AHarçlar
- BParafiskal gelirler
- CŞerefiyeler
- Mülk ve teşebbüs gelirleriCevap
- EResimler
Cevap
Mülk ve teşebbüs gelirleri
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin taşınmazlarını kiralaması, satması veya sahip olduğu işletmelerden kâr elde etmesi gibi piyasa koşullarında ve özel hukuk sözleşmeleriyle elde edilen gelirlerdir. Bu süreçte devlet bir kamu otoritesi olarak değil, bir mülk sahibi veya girişimci (özel hukuk kişisi gibi) olarak hareket eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İradi (rızai) gelirler, devletin kamu gücünü kullanmadan, mülkiyet hakları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir.
Daha Fazla Pratik
Devletin 'mali tekel gelirleri' ile 'mülk ve teşebbüs gelirleri' arasındaki farkı, egemenlik gücünün kullanımı açısından inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s