Bir kamu ekonomisinde üç farklı seçmenin (1, 2, 3), devletin sunacağı üç farklı kamusal hizmet düzeyi () üzerindeki tercih sıralamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Seçmen | 1. Tercih | 2. Tercih | 3. Tercih |
|---|---|---|---|
| Seçmen 1 | |||
| Seçmen 2 | |||
| Seçmen 3 |
Yukarıdaki tercih profili ve Kenneth Arrow'un "İmkansızlık Teoremi" ile Duncan Black'in "Median Seçmen Teoremi"nin varsayımları dikkate alındığında, oylama sürecine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Arrow'un "Sınırsız Tanım Aralığı" aksiyomu gereği tüm bireysel tercih profillerine izin verilmesi, çoğunluk oylaması sonucunda toplumsal düzeyde "Geçişlilik" şartının ihlal edilmesine (Condorcet Paradoksu) yol açmaktadır.Cevap
- BSeçmenlerin tamamı "tek doruklu" (single-peaked) tercihlere sahip olduğu için, Median Seçmen Teoremi uyarınca oylama sonucunda düzeyi toplumsal denge noktası olarak belirlenir.
- C"İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı" aksiyomu ihlal edildiği için, seçeneklerden birinin (örneğin ) oylama dışı kalması durumunda ve arasındaki toplumsal sıralama kesinlikle değişecektir.
- DTablodaki veriler, Arrow'un "Diktatörlüğün Olmaması" aksiyomunun toplumsal rasyonalite ile çeliştiğini ve istikrarlı bir karar için mutlaka bir diktatörün varlığının gerektiğini ispatlar.
- EArrow'un "Pareto İlkesi" (Oybirliği) gereğince, seçeneği tüm seçmenler tarafından en az bir diğer seçeneğe tercih edildiği için toplumsal karar alma sürecinde öncelik kazanır.
Cevap
Arrow'un "Sınırsız Tanım Aralığı" aksiyomu uyarınca tüm bireysel tercih profillerine izin verilmesi durumunda, çoğunluk oylamasının toplumsal düzeyde "Geçişlilik" şartını ihlal ederek oylama döngüsüne (Condorcet Paradoksu) yol açtığı değerlendirmesi doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Arrow'un aksiyomlarından biri olan 'Sınırsız Tanım Aralığı' (Unrestricted Domain) ile Condorcet Paradoksu arasındaki nedensel ilişkiyi doğru kurmaktadır. Tablodaki verilerde seçmenlerin bireysel tercihleri geçişli olmasına rağmen, toplumsal düzeyde şeklinde bir döngü oluşmaktadır. Bu durum, Arrow'un belirttiği gibi, demokratik ve adil kabul edilen aksiyomlar (Pareto, Diktatörlük Karşıtlığı, IIA) ile 'Toplumsal Geçişlilik' şartının aynı anda sağlanamayacağını kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arrow'un İmkansızlık Teoremi ve Condorcet Paradoksu
Daha Fazla Pratik
Arrow'un aksiyomlarından 'İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı' (IIA) ile Borda Sayımı yöntemi arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s