Soru

Zorluk: Çok zorOylama Teoremleri ve Paradoksları

Bir kamu ekonomisinde üç farklı seçmenin (1, 2, 3), devletin sunacağı üç farklı kamusal hizmet düzeyi (G1,G2,G3G_1, G_2, G_3) üzerindeki tercih sıralamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Seçmen1. Tercih2. Tercih3. Tercih
Seçmen 1G1G_1G2G_2G3G_3
Seçmen 2G2G_2G3G_3G1G_1
Seçmen 3G3G_3G1G_1G2G_2

Yukarıdaki tercih profili ve Kenneth Arrow'un "İmkansızlık Teoremi" ile Duncan Black'in "Median Seçmen Teoremi"nin varsayımları dikkate alındığında, oylama sürecine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Arrow'un "Sınırsız Tanım Aralığı" aksiyomu gereği tüm bireysel tercih profillerine izin verilmesi, çoğunluk oylaması sonucunda toplumsal düzeyde "Geçişlilik" şartının ihlal edilmesine (Condorcet Paradoksu) yol açmaktadır.Cevap
  2. B
    Seçmenlerin tamamı "tek doruklu" (single-peaked) tercihlere sahip olduğu için, Median Seçmen Teoremi uyarınca oylama sonucunda G2G_2 düzeyi toplumsal denge noktası olarak belirlenir.
  3. C
    "İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı" aksiyomu ihlal edildiği için, seçeneklerden birinin (örneğin G3G_3) oylama dışı kalması durumunda G1G_1 ve G2G_2 arasındaki toplumsal sıralama kesinlikle değişecektir.
  4. D
    Tablodaki veriler, Arrow'un "Diktatörlüğün Olmaması" aksiyomunun toplumsal rasyonalite ile çeliştiğini ve istikrarlı bir karar için mutlaka bir diktatörün varlığının gerektiğini ispatlar.
  5. E
    Arrow'un "Pareto İlkesi" (Oybirliği) gereğince, G1G_1 seçeneği tüm seçmenler tarafından en az bir diğer seçeneğe tercih edildiği için toplumsal karar alma sürecinde öncelik kazanır.

Cevap

Arrow'un "Sınırsız Tanım Aralığı" aksiyomu uyarınca tüm bireysel tercih profillerine izin verilmesi durumunda, çoğunluk oylamasının toplumsal düzeyde "Geçişlilik" şartını ihlal ederek oylama döngüsüne (Condorcet Paradoksu) yol açtığı değerlendirmesi doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Arrow'un aksiyomlarından biri olan 'Sınırsız Tanım Aralığı' (Unrestricted Domain) ile Condorcet Paradoksu arasındaki nedensel ilişkiyi doğru kurmaktadır. Tablodaki verilerde seçmenlerin bireysel tercihleri geçişli olmasına rağmen, toplumsal düzeyde G1>G2>G3>G1G_1 > G_2 > G_3 > G_1 şeklinde bir döngü oluşmaktadır. Bu durum, Arrow'un belirttiği gibi, demokratik ve adil kabul edilen aksiyomlar (Pareto, Diktatörlük Karşıtlığı, IIA) ile 'Toplumsal Geçişlilik' şartının aynı anda sağlanamayacağını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Seçenekler arası ikili karşılaştırmaları (majority rule) yapın.
G1G_1 vs G2G_2 için: Seçmen 1 ve 3, G1G_1'i tercih eder (G1>G2G_1 > G_2). G2G_2 vs G3G_3 için: Seçmen 1 ve 2, G2G_2'yi tercih eder (G2>G3G_2 > G_3). G3G_3 vs G1G_1 için: Seçmen 2 ve 3, G3G_3'ü tercih eder (G3>G1G_3 > G_1).
Toplumsal tercihin tutarlılığını kontrol etmek için ikili eşleşmelerin sonuçlarını görmek gerekir.
2
Sonuçları birleştirerek toplumsal tercih sıralamasını analiz edin.
G1>G2>G3>G1G_1 > G_2 > G_3 > G_1 şeklinde bir döngü oluşur.
Elde edilen sonuç, geçişlilik (transitivity) kuralının ihlal edildiğini ve bir 'Condorcet Paradoksu' oluştuğunu gösterir.
3
Arrow'un aksiyomları ve Median Seçmen Teoremi ile ilişkilendirin.
Döngünün sebebi, 3. seçmenin tercihinin çift doruklu olması ve Arrow'un 'Sınırsız Tanım Aralığı' aksiyomunun bu tip her türlü tercihe izin vermesidir.
Arrow'un İmkansızlık Teoremi, belirli aksiyomlar altında tutarlı (geçişli) bir toplumsal refah fonksiyonunun imkansız olduğunu söyler.

Anahtar Kavram

Arrow'un İmkansızlık Teoremi ve Condorcet Paradoksu

Daha Fazla Pratik

Arrow'un aksiyomlarından 'İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı' (IIA) ile Borda Sayımı yöntemi arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla