Maliye politikasının temel amaçlarından biri olan 'kaynak dağılımında etkinlik', piyasa başarısızlıklarının düzeltilmesinin yanı sıra, kamu harcamalarının finansmanı amacıyla toplanan vergilerin ekonomide yaratacağı dara kaybının (aşırı vergi yükü) da asgariye indirilmesini ifade eder. Bir ülkede karar alıcılar, bir yandan ciddi negatif dışsallık yaratan (örneğin çevre kirliliğine yol açan) bir endüstriyi kontrol altına almak, diğer yandan da genel kamu hizmetlerinin finansmanı için vergi gelirlerini artırmak istemektedir.
Kaynak tahsisinde etkinliği maksimize etmeyi hedefleyen optimal vergileme teorileri dikkate alındığında, bu iki hedefe ulaşmak için uygulanması gereken en rasyonel maliye politikası bileşimi aşağıdakilerden hangisidir?
- Dışsallık yaratan endüstriye marjinal sosyal maliyete eşit düzeltici bir vergi (Pigou vergisi) uygulamak ve kalan finansman ihtiyacını, talebin fiyat esnekliği düşük olan mallar üzerinden daha yüksek oranda vergi alarak karşılamakCevap
- BÇevresel tahribatı önlemek için tüm sektörlerde eş oranlı gelir vergisi artışına gitmek ve elde edilen geliri öncelikle düşük gelirli gruplara yönelik transfer harcamalarında kullanmak
- CKamu finansmanı ihtiyacını karşılamak için talebin fiyat esnekliği yüksek olan lüks tüketim malları üzerindeki vergileri artırmak ve dışsallık sorununu serbest piyasanın dinamiklerine bırakmak
- DDışsallığı içselleştirmek yerine ekonomik daralmayı önleyecek otomatik istikrar sağlayıcıların devreye girmesine izin vermek ve kamu açıklarını yalnızca uzun vadeli borçlanma ile finanse etmek
- EToplam talebi daraltarak dışsallık yaratan üretimi dolaylı yoldan azaltmak amacıyla genişletici maliye politikasından vazgeçmek ve bütçe fazlası oluşturmaya odaklanmak
Cevap
Doğru yaklaşım, dışsallığı içselleştirmek için Pigou vergisi kullanmak ve ek gelir ihtiyacını aşırı vergi yükünü minimize etmek amacıyla esnekliği düşük mallardan (Ramsey Kuralı) sağlamaktır.
Maliye politikasının kaynak dağılımında etkinlik amacı, mikroekonomik temellere dayanır. Negatif dışsallık yaratan üretim süreçleri, serbest piyasada aşırı üretime yol açarak tahsiste etkinsizlik yaratır. Bunu düzeltmenin en etkin yolu, dışsal maliyeti içselleştiren Pigou vergisidir. Diğer taraftan, devletin finansman ihtiyacı için koyduğu standart vergiler ister istemez bir etkinsizlik (dara kaybı) yaratır. Kaynak tahsisini en az bozacak şekilde vergi toplamak isteyen bir devlet, Ramsey Kuralı (Ters Esneklik Kuralı) gereğince, talebin fiyat esnekliği katı (düşük) olan mallara daha yüksek, esnekliği yüksek olan mallara ise daha düşük vergi uygulamalıdır. Doğru yanıt, etkinlik amacının bu iki yönünü (piyasa başarısızlığını giderme ve devlet müdahalesi kaynaklı refah kaybını minimize etme) bir arada sunmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kaynak Dağılımında Etkinlik (Pigou Vergisi ve Ramsey Kuralı Sentezi)
Tahmini Süre:2m 0s