Examkin

Soru

Zorluk: Zorİskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Tarım ve Orman Bakanlığı, 15 yıl sürecek büyük ölçekli bir ağaçlandırma projesinin maliyet-fayda analizini yürütmektedir. Projenin yıllık net sosyal faydaları, enflasyon etkisinden arındırılmış "sabit fiyatlarla" (reel değerler) yıllık 250.000250.000 TL olarak tahmin edilmiştir. Cari piyasa koşullarında nominal sosyal iskonto oranı %26,5\%26,5 ve beklenen yıllık enflasyon oranı %15\%15 olarak belirlenmiştir.

Bu projenin ekonomik değerlendirilmesinde tutarlılık ilkesi ve zamanın değeri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Projenin faydaları sabit fiyatlarla hesaplandığı için %26,5 oranındaki nominal iskonto oranının doğrudan kullanılması, hesaplama tutarlılığı açısından zorunludur.
  2. B
    Nominal iskonto oranı ile enflasyon oranı arasındaki %11,5'lik (26,5 - 15) basit fark, analizde kullanılması gereken tam ve kesin reel iskonto oranını verir.
  3. C
    Analizde kullanılması gereken reel iskonto oranı %10 olup, bu oran üzerinden yapılacak hesaplama, nominal iskonto oranı kullanımına kıyasla projenin Net Bugünkü Değerini (NBD) daha düşük gösterecektir.
  4. Eğer projenin fayda akımları her yıl beklenen enflasyon oranında artırılarak "cari fiyatlarla" (nominal) ifade edilseydi, %26,5 oranındaki nominal iskonto oranının kullanılması yöntem olarak doğru olurdu.Cevap
  5. E
    İskonto oranının belirlenmesinde "toplumsal zaman tercihi" yaklaşımı yerine "sermayenin toplumsal fırsat maliyeti" yaklaşımının tercih edilmesi, iskonto oranını genellikle aşağı çeker.

Cevap

Eğer projenin fayda akımları her yıl beklenen enflasyon oranında artırılarak 'cari fiyatlarla' (nominal) ifade edilseydi, %26,5 oranındaki nominal iskonto oranının kullanılması yöntem olarak doğru olurdu.
Maliyet-fayda analizinde temel kural, nakit akışları ile iskonto oranının uyumlu olmasıdır. Eğer fayda ve maliyetler enflasyon dahil (nominal/cari fiyat) hesaplanmışsa, iskonto oranı da nominal olmalıdır. Bu durumda, her iki taraftaki enflasyon etkisi birbirini nötralize ederek doğru bugünkü değere ulaşılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tutarlılık ilkesini belirle
Nakit akışları ile iskonto oranı aynı türden (her ikisi de reel veya her ikisi de nominal) olmalıdır.
Enflasyonun etkisini doğru hesaplamak ve bugünkü değeri saptırmamak için bu zorunludur.
2
Fisher Denklemi ile reel iskonto oranını hesapla
r=1+i1+π−1⇒r=1,2651,15−1=1,1−1=0,10r = \frac{1 + i}{1 + \pi} - 1 \Rightarrow r = \frac{1,265}{1,15} - 1 = 1,1 - 1 = 0,10 (%10).
Nominal oranın içindeki enflasyon beklentisini arındırarak net reel getiri oranını bulmak gerekir.
3
İskonto oranı ve NBD ilişkisini değerlendir
İskonto oranı azaldıkça NBD artar; nominal oran (%26,5) yerine reel oran (%10) kullanıldığında proje daha kârlı görünür.
Zaman tercihi gereği, daha düşük iskonto oranı gelecekteki değerlere bugünden daha fazla ağırlık verir.
4
Alternatif (nominal) yöntemi doğrula
Eğer nakit akışları nominal ise nominal iskonto oranı (%26,5) kullanılır.
Nakit akışının içindeki enflasyon artışı, paydadaki nominal oran içindeki enflasyon beklentisi ile birbirini dengeler.

Anahtar Kavram

İskonto Oranında Tutarlılık ve Fisher Denklemi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Bu konudan daha fazla soru