Soru

Zorluk: OrtaMali Tekel Gelirleri

Kamu ekonomisinde devletin, bütçeye gelir sağlama (mali amaç) hedefiyle belirli tüketim mallarının üretimini veya satışını tamamen kendi denetimine alması sonucunda elde ettiği 'mali tekel gelirleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Satış fiyatı içinde yer alan ve maliyetin üzerindeki normal kârı aşan pay, ekonomik niteliği itibarıyla 'gizli vergi' özelliği taşır.Cevap
  2. B
    Bireylerin kamusal bir hizmetten doğrudan yararlanmaları karşılığında, hizmetin maliyetine katılmak üzere ödedikleri bedellerdir.
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumları gibi özerk kuruluşların, sundukları hizmetlerin finansmanı için üyelerinden topladıkları gelirlerdir.
  4. D
    Bayındırlık hizmetleri sonucunda özel kişilere ait taşınmazların değerinde meydana gelen artış nedeniyle alınan bir defalık ödemelerdir.
  5. E
    Devletin mülkiyetindeki taşınmazların kiraya verilmesi veya satılması yoluyla elde edilen, tamamen özel hukuk hükümlerine tabi gelirlerdir.

Cevap

Mali tekel uygulanan malların satış fiyatı ile maliyeti arasındaki farkın normal kârı aşan kısmı teknik olarak gizli vergi niteliğindedir.
Mali tekel gelirleri, devletin mali amaçla (haziniye gelir sağlamak) piyasaya müdahale ederek malın fiyatını yapay olarak yükseltmesi esasına dayanır. Bu fiyat farkı, tüketici tarafından malın bedeli olarak ödense de aslında devlete aktarılan gizli bir tüketim vergisi niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
Mali tekelin temel amacı, devletin belirli malların (tütün, alkol vb.) ticaretini tekeline alarak vergi benzeri bir gelir elde etmesidir.
Mali tekel gelirlerinin diğer vergi dışı gelirlerden ayrılan en önemli yönü, fiyatın bir vergi gibi çalışmasıdır.
2
Fiyat Bileşenlerini Ayırma
Satış Fiyatı = Üretim Maliyeti + Normal Ticari Kâr + Tekel Kârı (Gizli Vergi)
Tekel kârı olarak adlandırılan kısım, devletin egemenlik gücüne dayanarak fiyatı piyasa dengesinin üzerinde belirlemesidir.

Anahtar Kavram

Gizli Vergi Mekanizması (Mali Tekeller)

İpuçları

1
Mali tekel gelirlerinin diğer gelirlerden en büyük farkı, malın satış fiyatı içinde saklanmış olmasıdır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla