Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Borçlanması ve Özel Borçlanma Farkları

Küresel finansal dalgalanmaların yaşandığı bir konjonktürde, bir ülkenin hazinesi ile aynı ülkenin önde gelen bir sanayi şirketi eş zamanlı olarak piyasalardan borçlanma araçları ihracı yoluyla kaynak talep etmektedir. Kredi derecelendirme uzmanları, bu iki aktörün mali yükümlülüklerini yerine getirme kapasitelerini ve hukuki altyapılarını analiz ederken yapısal bir ayrım gözetmektedir.

Buna göre, bahsi geçen analizde hazinenin borçlanma sürecini sanayi şirketinin borçlanmasından ayıran en temel yapısal farklılık aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hazinenin borç servisini sürdürebilmek için son tahlilde egemenlik hakkına dayanan vergilendirme yetkisini kullanabilmesi ve gerektiğinde tek taraflı idari tasarruflarda bulunma potansiyeli taşımasıCevap
  2. B
    Hazinenin piyasalardan sağladığı fonlamanın maliyetini düşürebilmek adına yatırımcılarla imzaladığı tahvil sözleşmelerinde taraflar arası mutlak hukuki eşitlik ilkesini temel alması
  3. C
    Hazinenin elde ettiği fonları değerlendirirken, piyasadaki risk-getiri dengesini gözeterek kamu kaynaklarının finansal getirisini en üst düzeye çıkarma amacı gütmesi
  4. D
    Hazinenin ihraç ettiği menkul kıymetlerin toplam hacminin, tıpkı şirketler kesiminde olduğu gibi mülkiyetindeki satılabilir fiziki varlıkların toplam piyasa değeri ile sınırlandırılmış olması
  5. E
    Hazinenin uluslararası piyasalardan sağladığı fonları yalnızca dış ticaret açıklarının finansmanında kullanma zorunluluğunun bulunması, sanayi şirketinin ise serbest yatırımlara yönelmesi

Cevap

Hazinenin borç servisini sürdürebilmek için egemenlik hakkına dayanan vergilendirme yetkisini kullanabilmesi ve tek taraflı idari tasarruflarda bulunma potansiyeli taşımasıdır.
Kamu borçlanmasını özel kesim borçlanmasından ayıran en belirgin fark, devletin sahip olduğu egemenlik gücüdür. Özel sektör yükümlülüklerini yerine getiremediğinde iflas eder ve borçları fiziki varlıklarının tasfiye değeriyle sınırlıdır. Buna karşılık devlet, borç servisini sağlamak için egemenlik hakkına dayanarak yeni vergiler koyabilir, vergi oranlarını artırabilir veya para basma yoluna (monetizasyon) gidebilir. Ayrıca, kamu hukuku çerçevesinde gerektiğinde tahkim (vade uzatımı) veya konversiyon (faiz indirimi) gibi tek taraflı tasarruflarda bulunma imtiyazına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu (hazine) ve özel sektör (sanayi şirketi) borçlanmasının temel dinamiklerini karşılaştır.
Özel sektör kar amacı güder, varlıklarıyla teminat verir ve sözleşmelerde tam eşitlik ilkesine tabidir. Kamu sektörü ise kamu yararı gözetir, vergi toplama gücüne dayanır ve kamu gücü ayrıcalıklarına sahiptir.
İki borçlanma türü arasındaki ayrımın hukuki statü ve güvence mekanizması üzerinden tespit edilmesi gerekmektedir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin kamu maliyesi teorisiyle örtüşüp örtüşmediğini analiz et.
Kar maksimizasyonu, fiziki varlık kısıtı ve mutlak hukuki eşitlik prensipleri doğrudan özel kesime ait özelliklerdir.
Özel kesime ait özelliklerin kamuya atfedilmesi en yaygın kavram yanılgılarıdır.
3
Devletin borçlanmadaki nihai teminatı ve yetkilerini belirle.
Devletin cebri yetkisi (egemenlik) sayesinde vergilendirme yapabilmesi, kamu borcunu özel borçtan ayıran en yapısal temeldir.
Bu durum devlet tahvillerinin risk primini ve hukuki niteliğini doğrudan belirleyen ana unsurdur.

Anahtar Kavram

Kamu Borçlanması ile Özel Borçlanma Arasındaki Hukuki ve İktisadi Farklar
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Borçlanması ve Özel Borçlanma Farkları

Bu konudan daha fazla soru