Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYarı Kamusal Mallar ve Kulüp Mallar

Maliye literatüründe "karma mallar" kapsamında değerlendirilen yarı kamusal mallar ile kulüp malları; dışlanabilirlik ve tüketimde rekabet özellikleri bakımından bazı benzerlikler gösterseler de piyasa başarısızlığına yol açan temel ekonomik gerekçeleri açısından farklılaşmaktadırlar.

Buna göre, yarı kamusal mallar ile kulüp mallarının piyasa mekanizması tarafından etkin üretilememesine neden olan temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yarı kamusal mallarda tüketimden kaynaklanan toplumsal fayda yayılımının (dışsallık) bulunması, kulüp mallarında ise kapasite sınırına bağlı olarak gelişen sıkışıklık (marjinal maliyet) etkisidir.Cevap
  2. B
    Yarı kamusal malların finansmanında sadece fiyatlandırma mekanizmasının kullanılması, kulüp mallarında ise finansmanın tamamen genel bütçeden sağlanmasıdır.
  3. C
    Kulüp mallarında tüketimde rekabetin her aşamada tam olması, yarı kamusal mallarda ise tüketimde rekabetin teknik olarak imkansız olmasıdır.
  4. D
    Yarı kamusal malların sadece bireysel ihtiyaca hitap etmesi, kulüp mallarının ise tüm toplumun ortak kullanımına sunulan bölünemez mallar olmasıdır.
  5. E
    Kulüp mallarının devletin egemenlik gücüne dayalı olarak sunulması, yarı kamusal malların ise gönüllü üyelik esasına dayanan özel pazarlarda satılmasıdır.

Cevap

Yarı kamusal mallar ile kulüp mallarını ayıran temel unsur; yarı kamusal mallardaki pozitif dışsallık yayılımı ile kulüp mallarındaki kapasiteye dayalı sıkışıklık maliyetidir.
Yarı kamusal mallar, bireysel faydanın yanı sıra topluma yayılan pozitif dışsallıklar (eğitim gibi) ürettikleri için piyasa tarafından eksik üretilir ve devlet müdahalesine konu olurlar. Kulüp malları ise (yüzme havuzu, golf sahası gibi) James Buchanan tarafından açıklandığı üzere, belirli bir kapasiteye kadar marjinal maliyetin sıfır olduğu ancak kapasite aşıldığında 'sıkışıklık maliyeti' nedeniyle ilave maliyetlerin ortaya çıktığı mallardır.

Adım Adım Çözüm

1
Karma mallar kategorisindeki iki türün temel özelliklerini tanımla.
Yarı kamusal mallar (eğitim, sağlık) dışlanabilir ancak dışsallık üretir. Kulüp malları (yüzme havuzu, paralı yollar) dışlanabilir ve kapasite sınırına kadar rekabet yoktur.
Analize başlarken kavramsal çerçeveyi kurmak için gereklidir.
2
Her iki mal türünde piyasa başarısızlığının kaynağını belirle.
Yarı kamusal mallarda 'pozitif dışsallıklar' marjinal sosyal faydayı bireysel faydanın üzerine çıkarır. Kulüp mallarında ise kullanıcı sayısı arttıkça oluşan 'sıkışıklık' marjinal maliyeti artırır.
Piyasa mekanizmasının nerede tıkandığını anlamak farkı ortaya koyar.
3
İki mal türünü birbirinden ayıran en spesifik iktisadi özelliği seç.
Dışsallık (Yarı Kamusal) vs Sıkışıklık Maliyeti (Kulüp) ayrımı teyit edilir.
Soruda istenen temel ekonomik ayrımı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Karma mallarda dışsallık ve sıkışıklık maliyeti ayrımı

Alternatif Yöntem

Malları 'dışsallık' ve 'kapasite sınırı' anahtar kelimeleri üzerinden eşleştirerek eleme yöntemi kullanılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yarı Kamusal Mallar ve Kulüp Mallar