Devletin elde ettiği gelirlerin niteliğini belirlemede "özel fayda" ve "kamu yararı" ölçütlerini kullanan E. R. A. Seligman, bu gelirleri bir hiyerarşi içerisinde sıralamıştır. Bu hiyerarşinin başlangıç noktası olan fiyattan () bitiş noktası olan vergiye () doğru ilerleyen süreç dikkate alındığında, hiyerarşik yapıdaki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ABireylerin hizmetten elde ettiği özel fayda miktarı giderek belirginleşir.
- BÖdemelerin yapılmasında gönüllülük esası, cebri (zorlayıcı) unsurlara üstünlük sağlar.
- Gelirlerin hizmet karşılığında ödenme (ivazlılık) niteliği giderek zayıflar.Cevap
- DGelirlerin belirlenmesinde faydalanma ilkesi, ödeme gücü ilkesinin yerini alır.
- EKamusal yetkinin kullanımı azalarak piyasa fiyatlandırma mekanizmasına yaklaşılır.
Cevap
Gelirlerin hizmet karşılığında ödenme (ivazlılık) niteliği giderek zayıflar.
Seligman’ın sınıflandırması bir spektrum mantığına dayanır. Bu spektrumun bir ucunda tamamen piyasa koşullarına yakın ve bireysel faydanın esas olduğu 'fiyat' yer alırken, diğer ucunda tamamen kamu yararına odaklanan ve egemenlik gücüyle toplanan 'vergi' yer alır. Fiyatta kişi ödediği tutarın tam karşılığını (ivaz) bir mal veya hizmet olarak alırken, vergi aşamasında bu karşılıklılık bağı kopar. Dolayısıyla fiyattan vergiye doğru gidildikçe gelirin ivazlı (karşılıklı) olma niteliği zayıflayarak ortadan kalkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Seligman'ın Gelir Hiyerarşisi Spektrumu