Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, 9 ay vadeli ve vade sonunda tüm anapara ile faizinin tek seferde ödeneceği (toplu itfa) hazine bonolarının yarattığı yoğun nakit çıkışı baskısını kırmak amacıyla yatırımcılarla anlaşmıştır. Bu kapsamda söz konusu kısa vadeli senetler, 5 yıl vadeli devlet tahvilleriyle değiştirilmiştir. Yeni ihraç edilen tahvillerin itfa planı; vade süresince her yıl anapara ve faiz toplamından oluşan eşit taksitlerin ödenmesi esasına dayandırılmıştır.
Buna göre, gerçekleştirilen bu borç yönetimi operasyonu ve uygulanan itfa (geri ödeme) koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Yeni tahvillerin geri ödemesinde benimsenen eşit taksitli (anüite) itfa planında, vade sonuna doğru yaklaşıldıkça yıllık ödeme tutarı içindeki anapara payı azalmaktadır.Cevap
- Bİşlem sonucunda devletin borç stoku içerisindeki dalgalı borçların ağırlığı azalırken, konsolide borç niteliği taşıyan uzun vadeli borçların ağırlığı artmıştır.
- CEski senetlerin itfa planında hazine tüm ödeme yükünü tek bir dönemde üstlenirken, yeni itfa planıyla bütçe üzerindeki servis baskısı yıllara yayılmıştır.
- DKısa vadeli borçların daha uzun vadeli menkul kıymetlerle değiştirilerek ortalama vadenin uzatılması işlemi tahkim (konsolidasyon) olup, faiz yükünün hafifletilmesini amaçlayan konversiyon işleminden farklıdır.
- EBorç senetlerinin daha uzun vadeli olanlarla değiştirilmesi yatırımcıların rızasına dayandığından, bu operasyon devletin borç ödemelerini tek taraflı ertelediği moratoryum ilanından farklıdır.
Cevap
Yanlış olan ifade, eşit taksitli (anüite) itfa planında vade sonuna doğru yaklaşıldıkça taksit içindeki anapara payının azaldığını belirten seçenektir.
Yanlış olan ifade, eşit taksitli (anüite) itfa planında anapara payının zamanla azaldığını öne süren seçenektir. Anüite yönteminde, borçlu idare her dönem sabit bir tutarı öder. İlk yıllarda ödenmemiş anapara bakiyesi yüksek olduğundan taksitin büyük bir kısmını faiz ödemesi oluşturur. Yıllar geçtikçe anapara bakiyesi azaldığı için hesaplanan faiz yükü düşer. Taksit tutarı sabit kalmak zorunda olduğundan, azalan faiz payının yerini artan anapara ödemesi alır. Yani vade sonuna doğru yaklaşıldıkça taksit içindeki anapara payı azalmaz, tam aksine artar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Anüite (Eşit Taksitli) İtfa Yönteminin İşleyişi ile Tahkim/Konversiyon Farkı
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken itfa matematiğini basit sayılarla canlandırmak: Toplam 100 TL taksit ödeniyorsa ve ilk yıl faiz 80 TL ise anapara 20 TL'dir. İkinci yıl kalan borç azaldığı için faiz 60 TL'ye düşer, taksit sabit 100 TL olacağından anapara ödemesi 40 TL'ye çıkar. Bu şekilde anaparanın arttığı kolayca ispatlanabilir.
Tahmini Süre:1m 30s