Examkin

Soru

Zorluk: ZorNiskanen Bürokrasi Modeli

Bir yasama organı komisyonunda, bakanlık müsteşarlarının kendi kurumlarına tahsis edilecek kaynakları belirlerken, hizmetin gerçek maliyetini gizleyerek yasama üyelerinden maksimum fon talep ettikleri tartışılmaktadır. Siyasal karar alma mekanizmasındaki bu yapısal asimetriyi ve kamu ekonomisindeki 'arz-yönlü kamu gider artışı' fenomenini inceleyen William Niskanen, idarecilerin harcama davranışlarını kendine özgü bir teorik çerçeveyle modellemiştir.

Niskanen'in bu yaklaşımına göre, söz konusu idarecilerin (bürokratların) temel motivasyonu ve ulaştıkları nihai çıktı düzeyi aşağıdakilerin hangisinde doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

  1. İdareciler; güç ve prestijlerini artırmak için 'bütçe maksimizasyonu' hedefine odaklanır ve bilgi asimetrisi sayesinde üretimi, marjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği noktanın ötesine taşıyarak toplam bütçenin toplam maliyete eşit olduğu (TB=TMTB=TM) seviyede belirlerler.Cevap
  2. B
    Sistemdeki temel aktörler olan idareciler, politik kariyerlerini sürdürebilmek için doğrudan seçmenlerin oyunu maksimize etmeye odaklanır ve vergi yükünün eksik algılanması illüzyonunu kullanarak çıktı miktarını toplumsal optimumun kasıtlı olarak altında tutarlar.
  3. C
    Harcama hacmindeki bu büyüme, idarecilerin rasyonel fayda maksimizasyonundan ziyade; devletin içsel dinamiklerinden bağımsız olarak, sanayileşme ve demografik değişimlerin yol açtığı yapısal ihtiyaçların doğal ve kesintisiz bir sonucudur.
  4. D
    Kurumsal ödenek taleplerindeki kalıcı artış eğilimi, idarecilerin kişisel stratejilerinden çok; toplumsal kriz ve olağanüstü durumlarda vatandaşların vergi ödeme eşiğinin aniden yükselmesiyle ortaya çıkan yer değiştirme etkisiyle açıklanır.
  5. E
    Fon taleplerindeki artış, idarecilerin fayda arayışından değil; kamu hizmetlerinin emek-yoğun karakteri gereği verimlilik artışının sağlanamaması ve buna rağmen ücretlerin özel sektörle eşitlenmesi zorunluluğu nedeniyledir.

Cevap

Niskanen'in Bürokrasi Modeli'nde idareciler 'bütçe maksimizasyonu'nu hedefler ve üretimi, marjinal eşitlik noktası yerine toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TMTB=TM) seviyede belirleyerek aşırı üretime neden olurlar.
Doğru yanıt, Niskanen'in modelini iki ana boyutuyla eksiksiz açıklamaktadır: 1) Motivasyon boyutu (güç ve prestij için bütçe maksimizasyonu), 2) Teknik denge boyutu (bilgi asimetrisi sayesinde toplumsal optimum olan MF=MMMF=MM noktasının geçilerek, tahsis edilen tüm kaynağın tüketildiği TB=TMTB=TM noktasında dengenin kurulması).

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen Bürokrasi Modeli'ndeki temel aktörlerin motivasyonlarını analiz et.
Politikacılar (sponsorlar) oy maksimizasyonunu hedeflerken, bürokratlar (idareciler) kendi maaş, güç ve prestijlerini artırmak için bütçe maksimizasyonunu hedefler.
Aktörlerin amaç fonksiyonlarının farklı olması, arz-yönlü harcama artışının temel nedenidir.
2
Modelin dayandığı asimetrik bilgi mekanizmasını değerlendir.
Bürokratlar, kamu hizmetinin gerçek üretim maliyetini bilirken, politikacılar sadece katlanmaya razı oldukları maksimum bütçe tutarını (toplam faydayı) bilir.
Bu bilgi avantajı, bürokratlara bütçe pazarlıklarında tekel gücü sağlar.
3
Modeldeki denge üretim (çıktı) düzeyini tespit et.
Toplumsal refahın maksimize olduğu nokta marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF=MM) düzeydir. Ancak bürokratlar bütçeyi sonuna kadar kullanmak istediklerinden, çıktıyı toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TMTB=TM) noktaya kadar zorlarlar.
Çıktının bu noktaya taşınması kaynakların aşırı tahsisine ve etkinsizliğe yol açar.

Anahtar Kavram

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Bütçe Maksimizasyonu
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Niskanen Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru