Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Bilimsel Sınıflandırmalar (Cohn, Mill, Dalton, Musgrave)

Kamu maliyesi literatüründe, devlet faaliyetlerinin niteliğini ve sınırlarını analiz edebilmek amacıyla kamu harcamaları farklı teorik çerçevelerde sınıflandırılmıştır. Çeşitli maliyecilerin kamu harcamalarına yönelik temel sınıflandırma kriterleri aşağıda verilmiştir:

I. Devletin varlığını sürdürebilmesi için ifa etmesi gereken asli fonksiyonlardan doğan harcamalar ile toplumsal refahı artırmak amacıyla sonradan üstlenilen görevlerden doğan harcamalar arasındaki ayrım (Zaruri ve İhtiyari Harcamalar).
II. Harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet arzının (quid pro quo) bulunup bulunmadığı dikkate alınarak; harcamanın reel bir alım mı yoksa sadece bir satın alma gücü devri mi olduğu ayrımı (Alım ve Transfer Harcamaları).
III. Kamusal hizmetin topluma sağladığı genel fayda ile bireylere sağladığı özel faydanın ayrıştırılabilirliği üzerinden; hizmet maliyetinin vergilerle mi yoksa harç veya fiyat gibi özel bedellerle mi finanse edileceği ayrımı.
IV. Harcamaların ekonomideki kaynak tahsisinde etkinlik, adil gelir dağılımı ve makroekonomik istikrar hedefleri doğrultusunda, devletin temel mali işlevlerine göre gruplandırılması.

Yukarıda özellikleri verilen kamu harcaması sınıflandırmaları, sırasıyla aşağıdaki bilim insanlarından hangilerine aittir?

  1. J. S. Mill – H. Dalton – G. Cohn – R. A. MusgraveCevap
  2. B
    A. Wagner – A. C. Pigou – J. S. Mill – R. A. Musgrave
  3. C
    G. Cohn – R. A. Musgrave – H. Dalton – A. Wagner
  4. D
    J. S. Mill – A. C. Pigou – R. A. Musgrave – G. Cohn

Cevap

Verilen sınıflandırma kriterlerinin ait olduğu düşünürler sırasıyla J. S. Mill, H. Dalton, G. Cohn ve R. A. Musgrave'dir.
Verilen dört ifade sırasıyla bilimsel sınıflandırma teorilerindeki temel yapıtaşlarıdır. I. ifade J. S. Mill'in zaruri ve ihtiyari harcama ayrımıdır. II. ifade, H. Dalton'un 'quid pro quo' (karşılık) prensibine dayanan alım ve transfer harcamaları ayrımını tanımlar. III. ifade, G. Cohn'un hizmetlerin toplumsal ve özel fayda düzeyine göre vergilerle veya harç/fiyat gibi bedellerle finanse edilmesini öngören dörtlü sınıflandırmasıdır. IV. ifade ise R. A. Musgrave'in devletin tahsis, dağılım ve istikrar görevlerini merkeze alan fonksiyonel yaklaşımını ifade eder. Doğru eşleştirme bu sıralamayı takip eder.

Adım Adım Çözüm

1
I. ifadedeki 'zaruri ve ihtiyari harcamalar' ayrımının kime ait olduğunu tespit etme.
Bu ayrım, devletin temel görevleri ile sonradan üstlendiği görevleri kıyaslayan J. S. Mill'e aittir.
Mill, kamu harcamalarını devletin varlık nedeni olan zorunlu harcamalar ve iktisadi müdahalelerden doğan isteğe bağlı harcamalar olarak ikiye ayırmıştır.
2
II. ifadedeki 'quid pro quo' esasına dayanan 'alım ve transfer' harcamaları ayrımını değerlendirme.
Bu kavramsal çerçeve ve isimlendirme H. Dalton tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Dalton, harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıyorsa alım (purchase), alınmıyorsa bağış/transfer (grants) olarak sınıflandırmıştır.
3
III. ifadedeki 'faydanın bölünebilirliği ve finansman kaynağı (vergi, harç, fiyat)' yaklaşımını belirleme.
Harcamaların bireylere ve topluma sağladığı fayda esasına göre dörtlü tasnifi yapan düşünür G. Cohn'dur.
Cohn, sağlanan faydanın niteliğine göre maliyetin hangi araçla (vergi, harç, fiyat vb.) karşılanacağını eşleştirerek bilimsel bir sınıflandırma yapmıştır.
4
IV. ifadedeki kaynak tahsisi, gelir dağılımı ve istikrar hedeflerine yönelik fonksiyonel ayrımı teşhis etme.
Devletin temel mali fonksiyonlarına dayalı bu üçlü tasnif R. A. Musgrave'in yaklaşımıdır.
Musgrave, kamu ekonomisinin işlevlerini tahsis, dağılım ve istikrar fonksiyonları olarak ayırmış ve harcamaları bu amaçlara göre sınıflandırmıştır.

Anahtar Kavram

Diğer Bilimsel Sınıflandırmalar (Cohn, Mill, Dalton, Musgrave)
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Bilimsel Sınıflandırmalar (Cohn, Mill, Dalton, Musgrave)

Bu konudan daha fazla soru