Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Bilimsel Sınıflandırmalar (Cohn, Mill, Dalton, Musgrave)

Maliye literatüründe kamu harcamalarının niteliğini, ekonomik ve sosyal etkilerini analiz edebilmek amacıyla çeşitli bilim insanları tarafından farklı kıstaslara dayanan bilimsel sınıflandırmalar geliştirilmiştir.

Buna göre, kamu harcamalarının bilimsel sınıflandırmaları ve bu tasnifleri geliştiren düşünürlerin yaklaşımlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    H. Dalton, kamu harcamalarını işlemin niteliğini esas alarak alımlar (purchase) ve transferler (grants) şeklinde sınıflandırırken; A. Wagner'in görüşlerinden hareketle transfer harcamalarının da alımlar gibi doğrudan bir 'quid pro quo' (karşılıklı edim) ilişkisine dayandığını ve her zaman alıcı tarafından sağlanan bir mal veya hizmet üretimi karşılığında gerçekleştiğini öne sürmüştür.
  2. B
    R. A. Musgrave, kamu harcamalarını makroekonomik hedeflere ulaşmada bir araç olarak görerek ekonomik ve fonksiyonel ayrımlarla analiz ederken; A. C. Pigou'nun teorisini genişleterek devletin kısa ömürlü tüketim malları ile personel maaşları için yaptığı ödemelerin tümünün, sermaye birikimi sağlayan birer yatırım harcaması olarak kaydedilmesi gerektiğini savunmuştur.
  3. Kamu harcamalarının niteliğini analiz eden J. S. Mill, devletin güvenlik ve adalet gibi asli görevlerini 'zorunlu', toplumsal refahı artırmaya yönelik müdahalelerini ise 'isteğe bağlı' harcamalar olarak ayırırken; G. Cohn harcamaları bireylere sağlanan faydanın ölçülebilirliği ve bölünebilirliği kıstasına dayanarak dörtlü bir kademede incelemiştir.Cevap
  4. D
    G. Cohn ve H. Dalton'un yaklaşımlarının temel ortak noktası, kamu kaynaklarının tahsisinde harcamanın nihai amacından (fonksiyonundan) ziyade, harcamayı gerçekleştiren bakanlık veya genel müdürlük gibi kurumsal birimlerin kimliğini esas alan idari ve kurumsal tasnifi bilimsel bir çerçeveye oturtmalarıdır.

Cevap

Doğru ifade; J. S. Mill'in harcamaları 'zorunlu' ve 'isteğe bağlı' olarak ikiye ayırdığını, G. Cohn'un ise sağlanan faydanın bölünebilirliğine göre dörtlü bir ayrım yaptığını belirten ifadedir.
J. S. Mill, kamu harcamalarını devletin yürüttüğü faaliyetlerin varlık nedeni olma derecesine göre 'zorunlu harcamalar' (güvenlik, adalet gibi) ve 'isteğe bağlı (fakültatif) harcamalar' (bayındırlık, eğitim gibi) olarak doğru bir biçimde tasnif etmiştir. Öte yandan, Gustav Cohn harcamaları bireylere sağlanan faydanın ölçülebilirliği ve bölünebilirliği ilkesi üzerinden dört kategoriye ayırmıştır. Bu iki bilimsel yaklaşımı kusursuz bir biçimde yansıtan ifade tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan düşünürlerin harcama sınıflandırmalarının temel kıstasları analiz edilir.
H. Dalton işlemin niteliğini (alım/transfer), R. A. Musgrave ekonomik/fonksiyonel etkileri, J. S. Mill zorunlu/isteğe bağlı durumunu, G. Cohn ise faydanın bölünebilirliğini esas almıştır.
Her düşünürün teorisinin doğru eşleştirilip eşleştirilmediğini tespit etmek için gereklidir.
2
H. Dalton'un alım ve transfer ayrımına yönelik ileri sürülen iddia incelenir.
Transfer harcamalarının (grants) karşılıksız olduğu, yani devletin alıcıdan bir mal/hizmet karşılığı (quid pro quo) beklemediği anlaşılır.
Transfer harcamalarının niteliğiyle ilgili kavramsal hatayı ortaya çıkarmak için gereklidir.
3
R. A. Musgrave ve A. C. Pigou bağlamında sunulan cari/yatırım harcaması ayrımı değerlendirilir.
Personel maaşlarının ve tüketilebilir malların sermaye stoku oluşturmadığı, dolayısıyla yatırım harcaması sayılamayacağı belirlenir.
Cari ve yatırım harcamalarının tanımları arasındaki karışıklığı tespit etmek için gereklidir.
4
G. Cohn ve H. Dalton'un sınıflandırmalarının yapısal temeli analiz edilir.
Bu düşünürlerin yaptığı tasniflerin idari (kurumsal) değil, analitik ve bilimsel nitelikte olduğu saptanır.
Kurumsal ve analitik tasnif ayrımlarını ayırt etmek için gereklidir.
5
J. S. Mill ve G. Cohn yaklaşımlarını birleştiren ifade değerlendirilir.
Mill'in devlet müdahalelerini asli (zorunlu) ve kalkınmacı (isteğe bağlı) olarak sınıflandırması ile Cohn'un bölünebilir fayda prensibinin doğru yansıtıldığı teyit edilir.
Soru kökündeki doğru analiz ifadesini kesinleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Diğer Bilimsel Sınıflandırmalar (Cohn, Mill, Dalton, Musgrave)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla