Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKaynak Dağılımında Etkinlik Amacı

Bir metropolde yerel yönetim, şehir merkezindeki aşırı araç kullanımının yol açtığı zaman kaybı, çevre kirliliği ve gürültü gibi toplumsal maliyetleri yansıtan bir fiyatlama mekanizması kurmak amacıyla, zirve saatlerde belirli bölgelere giren özel araçlardan "tıkanıklık vergisi" tahsil etmeye karar vermiştir. Bu uygulamadan elde edilecek fonların tamamının ise alternatif çevreci ulaşım sistemlerine aktarılması planlanmıştır.

Yerel yönetimin uyguladığı bu maliye politikasının teorik temelindeki asıl ve öncelikli makroekonomik amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Negatif dışsallıkları içselleştirmek suretiyle piyasa başarısızlığını gidermek ve kaynak dağılımında etkinliği sağlamak.Cevap
  2. B
    Ulaşım harcamalarını dar gelirliler lehine sübvanse ederek kişisel gelir dağılımında adaleti tesis etmek.
  3. C
    Tüketim harcamalarını kısıp toplam talebi daraltarak makroekonomik düzeyde talep enflasyonu ile mücadele etmek.
  4. D
    Kamu yatırımlarını ulaşım altyapısına yönlendirerek içsel büyüme dinamiklerini ve ekonomik kalkınmayı tetiklemek.
  5. E
    Vergi hasılatını maksimize ederek kamu kesimi borçlanma gereğini azaltmak ve denk bütçe hedefine ulaşmak.

Cevap

Bu uygulamanın asıl amacı, negatif dışsallıkları içselleştirerek piyasa başarısızlığını gidermek ve kaynak dağılımında etkinliği sağlamaktır.
Trafik sıkışıklığı, gürültü ve hava kirliliği, özel araç kullanımının yarattığı spesifik negatif dışsallıklardır. Bireyler özel araçlarıyla seyahat ederken sadece kendi katlandıkları özel maliyetleri (yakıt, amortisman vb.) dikkate alır, topluma yükledikleri ilave maliyetleri hesaba katmazlar. Bu durum, piyasa mekanizmasında aşırı tüketime ve dolayısıyla kaynakların etkinsiz kullanımına (piyasa başarısızlığına) neden olur. Uygulanan tıkanıklık vergisi (Pigou vergisi), bu dışsal maliyeti içselleştirerek bireylerin rasyonel karar alma sürecine dahil etmeyi amaçlar. Maliye politikasının dışsallıkları giderme, kamusal malları sunma veya tekelci yapıları düzenleme gibi müdahalelerinin tümü, kaynakların optimal kullanımını hedefleyen 'kaynak dağılımında etkinlik' amacı kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın hedeflediği temel sorunu belirleme
Senaryodaki zaman kaybı, çevre kirliliği ve gürültü gibi toplumsal maliyetler, piyasa mekanizmasının fiyatlandıramadığı 'negatif dışsallık' örnekleridir.
Dışsallıklar, fiyat mekanizmasının sinyal işlevini bozarak piyasa başarısızlıklarına yol açar.
2
Uygulanan aracın teorik işlevini tanımlama
Alınan 'tıkanıklık vergisi', toplumsal maliyeti bireyin özel maliyetine ekleyen bir Pigou vergisidir.
Bu vergi, negatif dışsallığı 'içselleştirerek' bireyleri aşırı araç kullanımından caydırır.
3
Aracın işlevini makroekonomik maliye politikası amacıyla eşleştirme
Dışsallıkların düzeltilmesi, kamusal malların sunumu ve eksik rekabetin önlenmesi gibi piyasa başarısızlıklarına müdahaleler doğrudan 'kaynak dağılımında etkinlik' amacıyla ilişkilidir.
Amaç, ekonomik kaynakların (yol kapasitesi, temiz hava vb.) toplum için en yüksek faydayı üretecek şekilde kullanılmasıdır.

Anahtar Kavram

Piyasa Başarısızlıkları ve Negatif Dışsallıkların İçselleştirilmesi
Bu soruyu puanla

Konular

Kaynak Dağılımında Etkinlik Amacı

Bu konudan daha fazla soru